Bupa Thailand

โรคพยาธิตัวตืด (Taeniasis) : อาการ สาเหตุ การวินิจฉัยโรค การรักษา 

โรคพยาธิตัวตืด (Taeniasis) คืออะไร โรคพยาธิตัวตืด เกิดจากตัวพยาธิตัวตืดซึ่งเป็นพยาธิชนิดหนึ่ง เป็นปรสิตสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กที่เกาะกับสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ เพื่อความอยู่รอด สิ่งมีชีวิตที่ปรสิตติดมานั้นเรียกว่าโฮสต์

Taeniasis
Taeniasis

ปรสิตสามารถพบได้ในอาหารและน้ำที่มีการปนเปื้อน หากกินอาหารหรือเครื่องดื่มที่ปนเปื้อนเข้าไปอาจติดเชื้อปรสิตซึ่งอาจมีชีวิตอยู่และบางครั้งจะเจริญเติบโตและกลายพันธ์ได้ในร่างกายของคน

โรคพยาธิตัวตืด เป็นการติดเชื้อพยาธิตัวตืดในลำไส้ที่เกิดจากการกินเนื้อวัวหรือเนื้อหมูที่ปนเปื้อน  ชนิดของพยาธิดังกล่าว คือ:

  • aenia saginata (พยาธิตัวตืดวัว)
  • Taenia solium (พยาธิตัวตืดหมู)

อาการของโรคพยาธิตัวตืด 

คนส่วนใหญ่ที่มีอาการของโรคพยาธิตัวตืดจะไม่แสดงอาการใด ๆ หากมีอาการและอาการมีพยาธิในร่างกายที่แสดงให้เห็นชัด เช่น:

  • มีอาการเจ็บปวดในร่างกาย
  • น้ำหนักลดไม่มีสาเหตู
  • เกิดการอุดตันของลำไส้
  • มีปัญหาในการย่อยอาหาร

รู้ได้อย่างไรว่ามีพยาธิ 

บางคนที่มีโรคพยาธิตัวตืด อาจมีอาการระคายเคืองหรือคันในบริเวณทวารหนัก หนอนหรือไข่ที่ถูกขับออกจากอุจจาระทำให้เกิดอาการระคายเคือง เรามักจะตระหนักว่ามีพยาธิตัวตืดเมื่อเห็นส่วนที่เป็นหนอนหรือไข่ในอุจจาระ หากสังเกตตัวเองแล้วว่ามีอาการผิดปกติของร่างกาย เช่น หิวบ่อย น้ำหนักลด ท้องอืด ท้องเฟ้อ ท้องเสีย เจ็บและบวมตามผิวหนัง แพ้และมีผื่นคัน บนผิวหนัง หรือมีตุ่มนูนจำนวนมากขึ้นตามผิวหนัง เป็นไข้ ปวดเหมื่อยตามร่างกาย ปวดศีรษะ ตาพร่ามัว ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจโรคทัน และควรนำอุจจาระเพื่อส่งผลการตรวจด้วย  การติดเชื้อและการพัฒนาของเชื้ออาจใช้เวลาระหว่าง 8 ถึง 14 สัปดาห์

สาเหตุของโรคพยาธิตัวตืด

สาเหตุเกิดจากการบริโภคเนื้อดิบหรือเนื้อวัวหรือเนื้อหมูที่ไม่สุก อาหารที่ปนเปื้อนอาจมีไข่พยาธิตัวตืดหรือตัวอ่อนที่เจริญเติบโตภายในลำไส้เมื่อรับประทานเข้าไป การปรุงเนื้อวัวหรือหมูควรปรุงให้สุก เพื่อให้ความร้อนทำลายตัวอ่อนของพยาธิและเพื่อป้องกันพยาธิเข้าสู่ร่างกาย 

พยาธิตัวตืดสามารถเติบโตได้ยาวสุดถึง 12 ฟุต มันสามารถอาศัยอยู่ในลำไส้ได้เป็นเวลาหลายปีโดยที่ไม่สามารถรู้ได้ พยาธิตัวตืดจะอยู่ตามส่วนต่างๆของร่างกาย  หากเข้าไปอยู่ในแต่ละส่วนของร่างกายแล้ว พวกมันสามารถผลิตไข่ เมื่อพยาธิตัวตืดเจริญเติบโตเต็มที่ไข่เหล่านี้จะถูกขับออกจากร่างกายในอุจจาระ

 การมีสุขอนามัยที่ไม่ดีอาจส่งผลทำให้เกิดการแพร่กระจายของโรคพยาธิตัวตืดได้มากขึ้น เมื่อตัวอ่อนพยาธิตัวตืดอยู่ในอุจจาระมนุษย์ พยาธิสามารถแพร่กระจายโดยผ่านการสัมผัสกับอุจจาระ ควรล้างมือให้สะอาดเพื่อป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อพยาธิ

การวินิจฉัยโรคพยาธิตัวตืด

ควรรีบพบแพทย์ หากพบเจอส่วนของหนอนหรือไข่พยาธิในอุจจาระ แพทย์จะสอบถามเกี่ยวกับประวัติสุขภาพและการใช้ชีวิตที่เสี่ยงต่อการรับเชื้อพยาธิ แพทย์อาจวินิจฉัยเพิ่มเติมด้วยการตรวจเลือด และตรวจอุจจาระเพื่อดูว่ามีไข่หรือส่วนหนอนอยู่ในอุจจาระหรือไม่

ปัจจัยเสี่ยงของโรคพยาธิตัวตืด

โรคพยาธิตัวตืดจะระบาดในพื้นที่ที่มีการบริโภคเนื้อวัวหรือเนื้อหมูดิบและการมีสุขาภิบาลไม่ดี และโรคพยาธิตัวตืด มีแนวโน้มที่จะพัฒนาในผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอและไม่สามารถต่อสู้กับการติดเชื้อได้  ผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันส่วนใหญ่เช่น : 

  • ผู้ที่มีเชื้อเอชไอวี
  • ผู้ที่ผ่านการปลูกถ่ายอวัยวะ
  • ผู้ป่วยโรคเบาหวาน
  • ผู้ที่ใช้ยาเคมีบำบัด

แนวโน้มสำหรับคนที่มีอาการโรคพยาธิตัวตืด

กรณีส่วนใหญ่ของผู้ติดเชื้อพยาธิจะหายไปหากได้รับการรักษา ยาที่กำหนดไว้นี้มักจะมีประสิทธิภาพและรักษาการติดเชื้อ

ภาวะแทรกซ้อนอะไรที่เกี่ยวข้องกับโรคพยาธิตัวตืด

ในบางกรณีโรคแทรกซ้อนที่ร้ายแรงจากการติดเชื้ออาจเกิดขึ้นได้ พยาธิตัวตืดอาจปิดกั้นลำไส้ จึงอาจต้องผ่าตัดเพื่อรักษาระบบของร่างกาย ในกรณีที่พยาธิตัวตืดหมูเข้าไปในส่วนต่าง ๆ ของร่างกายเช่นหัวใจ ตาหรือสมอง ซึ่งกรณีนี้เรียกว่า cysticercosis Cysticercosis อาจทำให้เกิดปัญหาสุขภาพอื่น ๆตามมา เช่น อาการชักหรือการติดเชื้อในระบบประสาท

โรคพยาธิตัวตืดสามารถป้องกันได้อย่างไร

วิธีป้องกันโรคพยาธิตัวตืดที่มีประสิทธิภาพที่สุดคือการปรุงอาหารให้สุก โดยใช้อุณหภูมิสูงกว่า 60 องศาเซลเซียส หรือปรุงด้วยความร้อน มากกว่า 5 นาที ขึ้นไป  หรือหลังจากการปรุงเนื้อสัตว์อาจรอให้เซตตัวเป็นเวลา 3 นาทีก่อนที่จะหั่นเนื้อสัตว์ สามารถช่วยทำลายปรสิตที่อาจมีอยู่ในเนื้อสัตว์ สุขอนามัยในการทำความสะอาดมือเป็นสิ่งสำคัญในการป้องกันการแพร่กระจายของโรคพยาธิตัวตืด ควรล้างมือให้สะอาดทุกครั้งหลังจากเข้าห้องน้ำ นอกจากควรดื่มน้ำที่บรรจุขวดที่มั่นใจว่าปลอดภัยและสะอาด ควรหมั่นตรวจสอบสภาพของน้ำดื่มก่อนดื่มเข้าไป 

จะกำจัดพยาธิตัวตืดได้อย่างไร

โรคพยาธิตัวตืด สามารถรักษาด้วยยาตามที่แพทย์สั่งได้การรับประทานยาเป็นวิธีฆ่าพยาธิได้อย่างปลอดภัย จำพวกยาฆ่าพยาธิตัวตืด ได้แก่ praziquantel (Biltricide) และ albendazole (Albenza) ยาทั้งสองชนิดเป็นยาต่อต้านพยาธิซึ่งหมายความว่าฤทธิ์ของยาจะฆ่าหนอนพยาธิและไข่ ในกรณีส่วนใหญ่ยาเหล่านี้จะมีให้ในครั้งเดียว อาจใช้เวลาสองสามสัปดาห์เพื่อล้างการติดเชื้ออย่างสมบูรณ์ พยาธิตัวตืดจึงจะถูกขับออกมา

ผลข้างเคียงทั่วไปที่เกี่ยวข้องกับยาเหล่านี้ อาจส่งผลให้มีอาการวิงเวียนศีรษะและปวดท้อง

ลิ้งค์ด้านล่างเป็นแหล่งที่มาข้อมูลของเรา


เนื้อหาและรีวิวมาจากผู้เชี่ยวชาญ โดย Bupa team

Leave a Reply