ความเครียด

ความเครียด (Stress) : อาการ สาเหตุ ประเภท การรักษา

ความเครียด (Stress) คือ สภาวะหนึ่งที่กระตุ้นให้เกิดการตอบสนองที่เฉพาะเจาะจงทางชีววิทยา สารเคมีต่างๆ และฮอร์โมนส์ภายในร่างกายที่เพิ่มขึ้นและลดลงอย่างรวดเร็วเมื่อรับรู้ถึงการคุกคาม หรือความท้าทายที่สำคัญ

ความเครียดกระตุ้นการตอบสนองแบบไฟท์ Fight หรือไฟลท์ Flight เพื่อที่จะต่อสู้กับความเครียดนั้น หรือหนีจากความเครียดนั้น ปกติแล้วเมื่อการตอบสนองเกิดขึ้น ร่างกายของเราควรที่จะผ่อนคลาย แต่ความเครียดที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องนั้น สามารถส่งผลต่อสุขภาพในระยะยาวได้

Stress

ประเภทของความเครียด

ความเครียดมีหลายประเภท ได้แก่

  • Acute stress ภาวะเครียด หรือความเครียดที่เกิดขึ้นทันที
  • Episodic acute stress ความเครียดที่เกิดขึ้นต่อเนื่อง
  • Chronic stress ความเครียดเรื้อรัง 

Acute stress ความเครียดที่เกิดขึ้นทันที

ภาวะเครียดหรือความเครียดที่เกิดขึ้นทันทีสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน มันคือการตอบสนองของร่างกายต่อสถานการณ์และความท้าทายใหม่ๆ เป็นประเภทของความเครียดที่คุณอาจจะรู้สึก เมื่อคุณรอดจากการเกิดอุบัติเหตุทางรถยนต์ได้อย่างหวุดหวิด

ภาวะเครียดสามารถมาจากบางอย่างที่คุณทำแล้วมีความสุข ที่บางครั้งมันดูน่ากลัว แต่ก็รู้สึกตื่นเต้นเร้าใจเหมือนกับเวลาที่คุณเล่นโรลเลอร์โคสเตอร์ หรือเครื่องเล่นผาดโผนในสวนสนุก

Episodic acute stress ความเครียดที่เกิดขึ้นติดต่อกันหลายครั้ง 

ความเครียดที่เกิดขึ้นต่อเนื่อง เกิดจากการมีภาวะเครียดซ้ำๆ หลายครั้ง

ความเครียดชนิดนี้อาจเกิดขึ้นได้เมื่อคุณวิตกกังวล และไม่สบายใจเกี่ยวกับสิ่งที่คุณคาดว่ามันจะเกิดขึ้น คุณอาจจะรู้สึกว่าชีวิตของคุณนั้นช่างยุ่งเหยิง และดูเหมือนว่าจะหลุดพ้นจากวิกฤตหนึ่ง เพื่อไปพบเจอกับอีกวิกฤตหนึ่ง 

Chronic stress ความเครียดเรื้อรัง

เมื่อมีความเครียดในระดับที่สูงติดต่อกันอย่างยาวนาน คุณมีความเครียดแบบเรื้อรัง ความเครียดที่ยาวนานนี้สามารถส่งผลเสียต่อสุขภาพของคุณได้ อาจแบ่งได้ดังนี้ 

สาเหตุของความเครียด

ตัวอย่างสาเหตุของการเกิดภาวะเครียดหรือความเครียดเรื้อรัง ได้แก่

  • ผ่านเหตุการณ์ภัยภิบัติทางธรรมชาติ หรือภัยภิบัติที่มนุษย์สร้างขึ้น
  • มีชีวิตอยู่กับอาการเจ็บป่วยเรื้อรัง
  • รอดชีวิตจากอุบัติเหตุที่ร้ายแรงถึงชีวิตหรือการเจ็บป่วย
  • เป็นเหยื่อจากคดีอาชญากรรม
  • พบเจอกับความกดดันทางครอบครัว เช่น: 
    • ความสัมพันธ์ที่ใช้ความรุนแรง
    • ชีวิตแต่งงานที่ไม่มีความสุข
    • การดำเนินการหย่าที่กินเวลายาวนาน
    • ปัญหาเรื่องสิทธิการปกครองบุตร
  • การดูแลคนรักที่มีอาการป่วยเรื้อรังอย่างเช่น ภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ
  • มีชีวิตที่ยากจน หรือเป็นคนไร้บ้าน
  • ทำงานที่เสี่ยงอันตราย
  • มีปัญหาความสมดุลของการทำงานและชีวิตส่วนตัว ชั่วโมงทำงานที่ยาวนาน หรือการที่ต้องทำงานที่ไม่ชอบ
  • การปฏิบัติภารกิจทางการทหาร

เราไม่สามารถที่จะบอกได้ว่าสาเหตุที่ทำให้คนคนนึงเกิดความเครียดนั้นมาจากอะไรได้บ้าง เพราะมันมีมากมายเท่าๆ กับจำนวนของผู้คนเลยทีเดียว

ไม่ว่าสาเหตุจะเกิดจากอะไรก็ตาม มันสามารถส่งผลกระทบรุนแรงต่อร่างกายหากไม่ได้ถูกจัดการ ค้นหาสาเหตุส่วนตัว อารมณ์ และความบอบช้ำทางจิตใจ ที่ทำให้เกิดความเครียด

อาการของความเครียด

อาการนั้นเหมือนกับการที่เรามีความเครียดจากสิ่งต่างๆ ที่ต่างกัน อาการของความเครียดนั้นก็สามารถเกิดขึ้นอย่างแตกต่างกัน

ถึงแม้ว่าคุณอาจจะไม่ได้มีอาการทั้งหมดนี้ แต่หากคุณมีความเครียดอาจจะพบเจออาการเหล่านี้

  • อาการเจ็บปวดเรื้อรัง
  • การนอนไม่หลับ หรือทีปัญหาในการนอนหลับ
  • ความต้องการทางเพศลดลง
  • ระบบย่อยอาหารมีปัญหา
  • รับประทานมากไปหรือน้อยไป
  • จดจ่อกับสิ่งต่างๆ และตัดสินใจสิ่งต่างๆ ได้ยากขึ้น 
  • ความเหนื่อยล้า

คุณอาจรู้สึกถูกรุมเร้า หงุดหงิด หรือกลัว ไม่ว่าคุณจะตระหนักถึงมันหรือไม่ คุณอาจจะดื่ม หรือสูบบุหรี่มากขึ้นกว่าที่คุณเคยทำ 

การจัดการกับความเครียด

จุดประสงค์ของการจัดการกับความเครียดไม่ใช่การกำจัดมันออกไปอย่างสิ้นเชิง มันไม่เพียงแต่เป็นไปไม่ได้เท่านั้น แต่อย่างที่เราได้กล่าวไปแล้ว ความเครียดสามารถเป็นสิ่งที่ดีได้ ในบางสถานการณ์

ในการที่จะจัดการกับความเครียดของคุณนั้น อันดับเเรกคุณต้องหาว่าอะไรคือสาเหตุที่ทำให้คุณเครียด หรือสิ่งใดคือสิ่งกระตุ้น หาทางออกว่าสิ่งไหนที่สามารถหลีกเลี่ยงได้ จากนั้นหาทางรับมือกับความเครียดที่ไม่ดีที่คุณไม่สามารถขจัดออกไปได้

เมื่อเวลาผ่านไป การจัดการกับความเครียดอาจช่วยลดความเสี่ยงที่จะเกิดโรคที่มาจากความเครียดได้

  • รับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ
  • ตั้งเป้าหมายที่จะนอนให้ได้ 7-8 ชั่วโมงในแต่ละคืน
  • ออกกำลังกายเป็นประจำ
  • ลดการดื่มเครื่องดื่มที่มีกาเฟอีนและแอลกอฮอล์
  • พบปะเข้าสังคมอยู่เสมอ เพื่อที่จะเป็นผู้ให้และได้รับกำลังใจ
  • หาเวลาหยุดพักและผ่อนคลาย หรือดูแลตัวเอง
  • เรียนรู้วิธีทำสมาธิ เช่น การฝึกการหายใจ

ถ้าคุณไม่สามารถจัดการความเครียดของคุณ หรือมันมันพ่วงมาด้วยความวิตกกังวลและโรคซึมเศร้า คุณควรเข้าพบแพทย์ในทันที อาการเหล่านี้สามารถจัดการได้ด้วยการรักษาตราบเท่าที่คุณต้องการความช่วยเหลือ คุณอาจจะพิจารณาที่จะปรึกษากับนักบำบัด หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต 


นี่คือแหล่งที่มาในบทความของเรา


เนื้อหาและรีวิวมาจากผู้เชี่ยวชาญ โดย Bupa team


Leave a Reply