ภาวะเกล็ดเลือดต่ำ

ภาวะเกล็ดเลือดต่ำ (Low Platelet count) อาการ สาเหตุ การรักษา

ภาวะเกล็ดเลือดต่ำคืออะไร

เกล็ดเลือดต่ำ (Low Platelet Count) คือเลือดเกิดขึ้นจากเซลล์หลายชนิดซึ่งเซลล์ที่ลอยอยู่ในเลือดที่เป็นของเหลวเรียกว่าพลาสม่า โดยเกล็ดเลือดประกอบด้วยเซลล์ดังต่อไปนี้ 

  • เซลล์เม็ดเลือดแดง
  • เซลล์เม็ดเลือดขาว 
  • เกล็ดเลือดหรือ thrombocytes

เมื่อผิวหนังของคุณได้รับบาดเจ็บ เกล็ดเลือดจะเกิดการจับตัวกันเป็นก้อนและรวมตัวกันกลายเป็นก้อนเกล็ดเลือดเเข็งเพื่อหยุดเลือดที่ไหลออกมา แต่เมื่อในร่างกายมีเกล็ดเลือดต่ำจึงไม่มีเกล็ดเลือดที่เพียงพอและทำให้ร่างกายไม่มีเกล็ดเลือดแข็งได้ ภาวะเกล็ดเลือดต่ำหรือภาษาอังกฤษเรียกว่า thrombocytopenia มีระดับความรุนเเรงตั้งเเต่ระดับปานกลางไปจนถึงระดับรุนเเรง ซึ่งขึ้นอยู่กับสาเหตุของการเกิด

กำลังโหลด

ในบางกรณีภาวะเกล็ดเลือดต่ำสามารถทำให้เกิดเลือดไหลไม่หยุดและเสียชีวิตได้ ถ้าหากปล่อยไว้ไม่รักษา แต่สำหรับในกรณีอื่นๆผู้ที่มีภาวะเกล็ดเลือดต่ำอาจไม่มีอาการใดๆแสดงออก

โดยปกติเเล้วภาวะเกล็ดเลือดต่ำเกิดจากโรคบางประเภทอย่างเช่นโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวหรือการใช้ยาบางชนิด ซึ่งการรักษาภาวะเกล็ดเลือดต่ำขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้เกิดความผิดปกตินี้

Low Platelet count

อาการของภาวะเกล็ดเลือดต่ำเป็นอย่างไร

ไม่ว่าจะมีอาการปรากฎขึ้นหรือไม่ อาการของความผิดปกติของเกล็ดเลือดนี้ขึ้นอยู่กับจำนวนและปริมาณของเกล็ดเลือดที่นับได้

ในกรณีที่เกิดภาวะเกล็ดเลือดต่ำปานกลางมีสาเหตุเกิดจากการตั้งครรภ์ ซึ่งโดยปกติไม่มีอาการใดๆเกิดขึ้น สำหรับภาวะเกล็ดเลือดต่ำอย่างรุนเเรงทำให้ไม่สามารถหยุดเลือดได้ซึ่งจำต้องได้รับความช่วยเหลือพิเศษจากหน่วยแพทย์ฉุกเฉิน

ถ้าคุณมีภาวะเกล็ดเลือดต่ำ คุณอาจมีอาการดังต่อไปนี้ 

กำลังโหลด
  • เกิดอาการฟกช้ำสีแดงหรือสีน้ำตาลที่เรียกว่าช้ำเขียวบนผิวหนัง 
  • เกิดผื่นขนาดเล็ดสีแดงหรือจุดสีม่วงเรียกว่าจ้ำเลือดที่เกิดขึ้นเอง
  • เลือดกำเดาไหล
  • เลือดไหลออกบริเวณเหงือก
  • มีเลือดไหลออกจากแผลไม่หยุดเป็นเวลานานและไม่สามารถหยุดไหลได้เอง
  • มีประจำเดือนปริมาณมาก
  • เลือดไหลออกจากทวาร
  • มีเลือดออกในอุจจาระ
  • มีเลือดออกในปัสสาวะ

ในกรณีที่รุนเเรง อาจทำให้เกิดเลือดออกที่อวัยวะภายใน โดยมีอาการได้เเก่

  • มีเลือดออกในปัสสาวะ
  • มีเลือดออกในอุจจาระ
  • อาเจียนเป็นเลือดหรืออาเจียนเป็นสีดำ

ควรไปพบเเพทย์ทันทีถ้าหากคุณมีอาการที่เป็นสัญญาณเตือนของเลือดออกที่อวัยวะภายใน

มีกรณีส่วนน้อยที่ภาวะเกล็ดเลือดต่ำทำให้มีเลือดออกในสมอง ถ้าหากคุณมีภาวะเกล็ดเลือดต่ำและมีอาการปวดหัวหรือปัญหาเกี่ยวกับระบบประสาท ควรบอกอาการให้แพทย์ทราบ

สาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะเกล็ดเลือดต่ำมีอะไรบ้าง

สาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะเกล็ดเลือดต่ำมีดังต่อไปนี้

ปัญหาเกี่ยวกับไขกระดูกสันหลัง

ไขกระดูกสันหลังเป็นเนื้อเยื่อที่มีลักษณะคล้ายฟองน้ำที่อยู่ภายในกระดูกและเป็นที่อยู่ของเซลล์ที่เป็นส่วนประกอบของเลือดนั่นคือเกล็ดเลือด ซึ่งเกล็ดเลือดถูกผลิตขึ้นในกระดูกไขสันหลัง แต่ถ้าไขกระดูกสันหลังไม่สามารถผลิตเกล็ดเลือดได้เพียงพอจะทำให้เกิดภาวะเกล็ดเลือดต่ำ โดยสาเหตุที่ทำให้เกิดการผลิตเกล็ดเลือดต่ำได้แก่

  • โรคโลหิตจางจากไขกระดูกฝ่อ
  • ภาวะขาดแคลนวิตามิน B12
  • การขาดแคลนโฟเลต
  • การขาดแคลนธาตุเหล็ก
  • การติดเชื้อจากไวรัสได้แก่ เชื้อเอชไอวี เชื้อไวรัสเอ็บสไตบาร์ และเชื้อไวรัสอีสุกอีใส
  • การสัมผัสกับสารเคมีบำบัด การฉายเเสงหรือสารเคมีที่เป็นพิษ
  • การดื่มแอลกอฮอลมากเกินไป
  • โรคตับเเข็ง
  • โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว
  • โรคไขสันหลังพิการ

เกล็ดเลือดถูกทำลาย

เกล็ดเลือดมีชีวิตอยู่ได้ประมาณ 10 วันในร่างกายที่มีสุขภาพดี ภาวะเกล็ดเลือดต่ำสามารถเกิดขึ้นจากร่างกายทำลายเกล็ดเลือดมากเกินไปซึ่งเป็นสาเหตุที่เกิดขึ้นจากผลข้างเคียงของการใช้ยาบางชนิดได้แก่ ยาขับปัสสาวะหรือยาป้องกัยภาวะลมชัก ซึ่งสามารถทำให้เกิดอาการดังต่อไปนี้ 

  • ภาวะม้ามทำงานมากเกินไปหรือม้ามโต
  • ระบบภูมิคุ้มกันตนเองทำงานบกพร่อง
  • การตั้งครรภ์
  • การติดเชื้อเเบคทีเรียในเลือด
  • โรคที่มีเกล็ดเลือดต่ำซึ่งเป็นผลมาจากร่างกายสร้างภูมิต้านทานต่อต้านเกล็ดเลือด 
  • โรคเลือดออกเนื่องจากเกิดลิ่มเลือดอุดตัน
  • โรคซึ่งทำให้มีการแตกของเม็ดเลือดแดงและทำให้ไตวายเฉียบพลัน
  • ภาวะลิ่มเลือดแพร่กระจายในหลอดเลือด

วิธีรักษาภาวะเกล็ดเลืดต่ำ

การรักษาภาวะเกล็ดเลือดต่ำขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนเเรงของการเกิดความผิดปกตินี้ ถ้าคุณมีภาวะเกล็ดต่ำระดับปานกลาง คุณควรปรึกษาแพทย์เพื่อรักษาอาการที่เกิดขึ้นเเละค่อยสังเกตุอาการอื่นๆที่เกิดขึ้น

แพทย์จะแนะนำวิธีการรักษาเพื่อป้องกันไม่ให้อาการเลวร้ายลงซึ่งสามารถทำได้ดังต่อไปนี้ 

  • หลีกเลี่ยงการเล่นกีฬาที่ต้องสัมผัสตัว
  • หลีกเลี่ยงการทำกิจกรรมที่มีความเสี่ยงทำให้เกิดเลือดออกสูงหรือเกิดอาการฟกช้ำง่าย
  • จำกัดปริมาณการดื่มแอลกอฮอล
  • หยุดหรือเปลี่ยนการใช้ยาที่ส่งผลกระทบต่อเกล็ดเลือดได้แก่ยาแอสไพรินและยาไอบลูโพรเฟน

ถ้าหากคุณมีภาวะเกล็ดเลือดต่ำอย่างรุนเเรง คุณจำเป็นต้องเข้ารับการรักษาจากแพทย์ โดยวิธีรักษามีดังต่อไปนี้ 

  • การถ่ายเทเลือดหรือเกล็ดเลือด
  • เปลี่ยนยาที่ทำให้เกิดภาวะเกล็ดเลือดต่ำ
  • ยาสเตียรรอยด์
  • สร้างภูมิคุ้มกัน
  • ใช้ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์เพื่อยับยั้งการทำงานของแอนตี้บอดี้
  • ใช้ยากดระบบภูมคุ้มกัน
  • ผ่าตัดนำม้ามออก

บทสรุปเกี่ยวกับผู้ที่มีภาวะเกล็ดเลือดต่ำ

ผู้ที่มีภาวะทุกรายไม่จำเป็นต้องเข้ารักษาเสมอไป เนื่องจากภาวะเกล็ดเลือดต่ำในผู้ป่วยบางรายสามารถหายไปได้เอง โดยเกล็ดเลือดสามารถกลับมามีสุขภาพดีและกลับมาอยู่ในระดับปกติ อย่างไรก็ตามผู้ที่มีภาวะเกล็ดเลือดต่ำรุนเเรงจำเป็นต้องได้รับการรักษา บางครั้งภาวะเกล็ดเลือดต่ำสามารถรักษาได้ตามอาการจากสาเหตุที่เกิดขึ้น โดยแพทย์จะทำงานร่วมกับคุณเพื่อวางแผนการรักษาเพื่อช่วยจัดการกับอาการต่างๆที่เกิดขึ้นกับคุณ


นี่คือแหล่งที่มาของบทความของเรา


เนื้อหาและรีวิวมาจากผู้เชี่ยวชาญ โดย Bupa team

Leave a Reply