ลำไส้แปรปรวน

ลำไส้แปรปรวน (Irritable Bowel Syndrome) : อาการ สาเหตุ และการรักษา

โรคลำไส้แปรปรวน (Irritable Bowel Syndrome) หรือ ibs คือ การที่โรคลำไส้เกร็งตัวผิดปกติและอาการระคายเคืองลำไส้หรือโรคลำไส้ใหญ่อักเสบเรื้อรัง โรคลำไส้แปรปรวนแตกต่างกับโรคลำไส้ใหญ่อักเสบและไม่มีอาการเกี่ยวข้องกับโรคลำไส้อื่นๆ โรคลำไส้แปรปรวนเป็นหนึ่งในกลุ่มอาการลำไส้เล็กอักเสบ อย่างไรก็ตามความรุนแรงของอาการลำไส้แปรปรวนของแต่ละคนมีความแตกต่างกัน อย่างไรก็ตามอาการลำไส้แปรปรวนที่เกิดขึ้นได้ยาวนานอย่างน้อยสามเดือน โดยสามารถเกิดขึ้นประมาณ 3 ครั้งต่อเดือน

โรคลำไส้แปรปรวนทำให้ลำไส้เล็กเกิดความเสียหายได้ในบางกรณี ซึ่งเป็นอาการที่ผิดปกติ 

กำลังโหลด

โรคลำไส้อักเสบไม่ได้เพิ่มความเสี่ยงของการเกิดโรคมะเร็งในระบบทางเดินอาหาร แต่อาการของโรคลำไส้แปรปรวนทำให้ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันได้ 

Irritable Bowel Syndrome

อาการของลำไส้แปรรวน

อาการทั่วไปของโรคลำไส้แปรปรวนได้แก่:

  • ท้องเป็นตะคริว
  • ปวดท้อง
  • ท้องอืดและท้องเฟ้อ
  • ท้องผูก แน่นท้องถ่ายไม่ออก
  • ปวดท้องเหมือนท้องเสีย ท้องไส้ปั่นป่วน

โรคลำไส้แปรปรวนเป็นอาการผิดปกติ ซึ่งคนที่มีอาการลำไส้แปรปรวนจะมีอาการท้องผูกสลับกับอาการท้องเสียและมีอาการทั่วไปอย่างเช่นท้องอืดมีแก๊ส แต่อาการนี้สามารถหายไปได้หลังจากขับถ่ายอุจจาระ

โรคลำไส้แปรปรวนไม่ได้เป็นโรคที่เกิดขึ้นอย่างถาวร ซึ่งอาการดังกล่าวสามารถหายไปได้เองและกลับมาเป็นได้อีกครั้ง อย่างไรก็ตามบางคนอาจมีอาการลำไส้แปรปรวนต่อเนื่อง 

อาการลำไส้แปรปรวนในผู้หญิง

ผู้หญิงมีแนวโน้มเกิดอาการลำไส้แปรปรวนได้ในช่วงเวลาที่มีรอบเดือนหรืออาจมีอาการอื่นๆร่วมด้วย สำหรับผู้หญิงที่อยู่ในวัยหมดประจำเดือนจะมีอาการลำไส้แปรปรวนน้อยกว่าผู้หญิงที่ยังมีประจำเดือนอยู่ นอกจากนี้ผู้หญิงบางคนอาจมีอาการลำไส้แปรปรวนซ้ำระหว่างตั้งครรภ์

กำลังโหลด

อาการลำไส้แปรปรวนในผู้ชาย

อาการของโรคลำไส้แปรปรวนในผู้ชายมีอาการเดียวกับที่เกิดขึ้นกับผู้หญิง มีเพียงผู้ชายส่วนน้อยเท่านั้นที่เข้ารับการรักษาโรคลำไส้แปรปรวน

อาการปวดท้องจากลำไส้แปรปรวน

อาการปวดท้องจากลำไส้แปรปรวนมีอาการคล้ายกับท้องเป็นตะคริว ซึ่งมีอาการเกิดขึ้นอย่างน้อย 2 อย่างร่วมกัน โดยมีอาการดังต่อไปนี้

  • มีอาการปวดท้องลดลงหลังจากถ่ายอุจจาระ
  • ต้องการอุจจาระบ่อยขึ้น
  • ลักษณะของอุจจาระเปลี่ยนแปลง

การวินิจฉัยโรคลำไส้แปรปรวน

แพทย์สามารถวินิจฉัยโรคลำไส้แปรปรวนได้จากอาการที่เกิดขึ้น นอกจากนี้ยังสามารถระบุสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคลำไส้แปรปรวนรวมถึงวางแผนการรักษาต่อไปได้ โดยมีวิธีการปฏิบัติดังต่อไปนี้ 

  • ควรหลีกเลี่ยงอาหารบางชนิดเช่นอาหารที่มีรสเผ็ดหรืออาหารที่ก่อให้เกิดอาการแพ้
  • ตรวจตัวอย่างอุจจาระเพื่อหาการติดเชื้อ
  • ตรวจเลือดเพื่อหาภาวะเลือดจางและโรคลำไส้เล็กอักเสบ
  • การส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่

การส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่เป็นตรวจลำไส้ใหญ่โดยแพทย์ เพื่อตรวจหาอาการแรกเริ่มของภาวะลำไส้อักเสบ การติดเชื้อของระบบขับถ่าย (โรคโคร์หน) หรือโรคมะเร็ง 

อาหารที่ควรทาน

ผู้ที่มีอาการลำไส้แปรปรวนบางรายจำเป็นต้องเปลี่ยนการทานอาหารเพื่อทำให้อาการดีขึ้น เนื่องจากอาการของโรคลำไส้แปรปรวนในแต่ละคนมีความแตกต่างกัน ดังนั้นการทานอาหารที่เหมาะสมของแต่ละบุคคลจึงมีความแตกต่างกัน

วิธีการรักษาโรคลำไส้แปรปรวน

โรคลำไส้แปรปรวนยังไม่มีวิธีรักษาโดยเฉพาะ มีเพียงแต่การรักษาเพื่อบรรเทาอาการต่างๆที่เกิดขึ้น โดยขั้นตอนแรกของการรักษาแพทย์แนะนำให้ผู้ป่วยปรับเปลี่ยนวิธีการใช้ชีวิต รวมถึง “ดูแลรักษาตอนเองที่บ้าน” ก่อนให้ยารักษา 

การดูแลรักษาตนเองที่บ้านสำหรับโรคลำไส้แปรปรวน

วิธีการรักษาตนเองที่บ้านหรือการปรับเปลี่ยนวิธีการใช้ชีวิตสามารถช่วยบรรเทาอาการลำไส้แปรปรวนได้ โดยไม่จำเป็นต้องใช้ยารักษา ตัวอย่างของการดูแลตนเองได้แก่

  • การออกกำลังกายเป็นประจำ
  • ลดการทานเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนเพื่อไม่ให้เกิดการกระตุ้นลำไส้เล็ก
  • ทานอาหารมื้อเล็กๆ
  • ผ่อนคลายจากความเครียด
  • ทานอาหารที่มีโพรไบโอติก (แบคทีเรียที่ดีต่อลำไส้เล็ก) เพื่อบรรเทาอาการท้องอืด
  • หลีกเลี่ยงการทานอาหารชนิดทอดหรือมีรสเผ็ด

อาหารที่ควรหลีกเลี่ยงสำหรับผู้ที่มีอาการลำไส้อักเสบ

สำหรับผู้ที่มีอาการลำไส้อักเสบ ควรใส่ใจกับการเตรียมและหารทานอาหาร แม้ว่าเป็นเรื่องที่ยุ่งยาก แต่เป็นสิ่งที่คุ้มค่าหากคุณทำได้ อาหารที่คนเป็นโรคลำไส้แปรปรวนควรหลีกเลี่ยงได้แก่นม อาหารทอดและอาหารที่มีน้ำตาลปริมาณสูงรวมถึงถั่ว การหลีกเลี่ยงอาหารเหล่านี้ช่วยบรรเทาอาการหลายอย่างได้ บางคนอาจใช้สมุนไพรในการปรุงอาหารอย่างเช่น ชินนามอน ขิง หรือใบสะระแหน่เพื่อบรรเทาอาการลำไส้หดเกร็งเกินไปได้

การใช้ยารักษาโรคลำไส้แปรปรวน

ถ้าหากอาการของลำไส้แปรปรวนไม่ดีด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือการทานอาหาร แพทย์จะให้ยาเพื่อรักษาโดยขึ้นอยู่กับอาการของแต่ละคน

โดยยาที่ใช้สำหรับรักษาโรคลำไส้แปรปรวนได้แก่ยาสมุนไพรหรือยาทั่วไปที่สามารถหาซื้อได้จากร้านขายยา ควรแจ้งให้แพทย์ทราบเกี่ยวกับยาที่คุณทานอยู่เพื่อหลีกเลี่ยงการให้ยาซ้ำซ้อนกัน

มียาหลายชนิดที่นำมาใช้รักษาโรคลำไส้แปรปรวนและยาบางชนิดเป็นยาที่ใช้บรรเทาอาการบางอย่างโดยเฉพาะ ได้แก่ยาคลายกล้ามเนื้อ ยาแก้ท้องผูก ยาแก้ปวดและยาอะมิทริปไทลีนที่นำมาใช้ต้านอาการซึมเศร้ารวมถึงยาปฏิชีวนะ ถ้าหากอาการลำไส้แปรปรวนทำให้เกิดอาการท้องผูก ควรใช้ยา linaclotide และยา  lubiprostone

สาเหตุของโรคลำไส้แปรปรวน

แม้ว่าโรคลำไส้อักเสบสามารถรักษาหลายวิธี แต่อย่างไรก็ตามผู้เชี่ยวชาญยังคงไม่ทราบสาเหตุที่แท้จริงของโรคลำไส้แปรปรวน สำหรับสาเหตุที่เป็นไปได้คือความอ่อนไหวของลำไส้ใหญ่และระบบภูมิคุ้มกัน โดยผู้ที่อาการติดเชื้อแบคทีเรียในลำไส้มาก่อนมีแนวโน้มเป็นโรคติดเชื้อในทางเดินอาหารได้สูงและเนื่องจากโรคลำไส้ปรวนแปรเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย ดังนั้นการป้องกันการเกิดโรคนี้จึงทำได้ยาก

ปัจจัยกระตุ้นของโรคลำไส้อักเสบ

สำหรับผู้ที่มีอาการลำไส้แปรปรวนสามารถจัดการกับโรคนี้ด้วยการหลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้นเพื่อไม่ให้เกิดอาการลำไส้หดเกร็ง ซึ่งได้แก่การหลีกเลี่ยงอาหารบางชนิด รวมถึงลดอาการเครียดเเละความกังวลที่เป็นปัจจัยกระตุ้นทำให้เกิดอาการลำไส้แปรปรวนได้

อาการลำไส้แปรปรวนกับความเครียด

อาการลำไส้แปรปรวนที่เกิดจากความเครียดทำให้เกิดอาการอาหารไม่ย่อย เนื่องจากความเครียดส่งผลต่อระบบประสาททำให้ระบบย่อยอาหารทำงานหนักเกินไปและเมื่อคุณมีอาการลำไส้แปรปรวน ลำไส้ใหญ่จะเกิดการบีบตัวรุนเเรงมากขึ้นจนทำให้เกิดอาการปวดท้องอย่างรุนเเรง


นี่ที่แหล่งที่มาในบทความของเรา


เนื้อหาและรีวิวมาจากผู้เชี่ยวชาญ โดย Bupa team

เกี่ยวกับผู้แต่ง


Leave a Reply