ลำไส้อุดตัน

ลำไส้อุดตัน (Intestinal Obstruction) : อาการ สาเหตุ และการรักษา

ภาพรวม 

การย่อยอาหารของมนุษย์มีระยะทางถึง 25 ฟุตในร่างกาย ซึ่งมีลำไส้เป็นส่วนหนึ่งของการย่อยอาหาร การย่อยอาหารจนเหลือแต่กากอาหารเป็นการที่ลำไส้บีบตัวสม่ำเสมอ ถ้าหากมีสิ่งอุดตันในลำไส้ทำให้ลำไส้หยุดบีบตัว ภาวะลำไส้อุดตันเกิดขึ้นเมื่อลำไส้ใหญ่หรือลำไส้เล็กอุดตัน ซึ่งอาจเกิดการอุดตันเพียงบางส่วนหรือทั้งหมด ส่งผลทำให้กากอาหารหรือของเหลวไม่สามารถเคลื่อนที่ผ่านลำไส้ได้

ถ้าหากเกิดการอุดตันขึ้นภายในลำไส้ กากอาหาร ของเหลวและแก๊สจะเกิดขึ้นในบริเวณที่เกิดการอุดตัน ถ้าหากมีเเรงดันมากเพียงพอ ลำไส้อาจแตกออกได้ ทำให้มีเชื้อแบคทีเรียที่เป็นอันตรายรั่วไหลออกจากลำไส้เข้าสู่ช่องท้องได้ ซึ่งก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายตามมาได้

กำลังโหลด

มีปัจจัยหลายอย่างที่ก่อให้เกิดการอุดตันในลำไส้ได้ โดยส่วนใหญ่เป็นปัจจัยที่ไม่สามารถป้องกันได้ ดังนั้นการวินิจฉัยโรคและการรักษาโดยเร็วที่สุดจึงเป็นสิ่งสำคัญ หากปล่อยให้เกิดลำไส้อุดตันเเละไม่ทำการรักษาสามารถทำให้เสียชีวิตได้

Intestinal Obstruction

อาการลำไส้อุดตัน

ลำไส้อุดตันทำให้เกิดอาการไม่สบายหลายอย่างตามมาได้แก่

บางอาการขึ้นอยู่กับตำแหน่งและระยะเวลาที่เกิดการอุดตัน ตัวอย่างเช่นการอาเจียนเป็นสัญญาณแรกของลำไส้เล็กอุดตัน 

อาการนี้สามารถเกิดขึ้นเมื่อลำไส้ใหญ่อุดตันได้เช่นกัน ถ้าหากอาเจียนอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้การอุดตันของลำไส้บางส่วนส่งผลทำให้เกิดอาการท้องเสียได้ ในขณะที่การอุดตันลำไส้ทั้งหมดทำให้ไม่สามารถขับถ่ายอุจจาระหรือแก๊สในลำไส้ออกมาได้ 

นอกจากนี้ลำไส้อุดตันอาจเกิดจากการอักเสบหรือติดเชื้ออย่างรุนเเรงภายในช่องท้องเรียกว่า เยื่อบุช่องท้องอักเสบ ซึ่งอาการนี้เกิดขึ้นเมื่อลำไส้แตกทำให้มีไข้และปวดท้องมากขึ้น อาการนี้เป็นภัยอันตรายต่อชีวิตและจำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดฉุกเฉิน

กำลังโหลด

สาเหตุของลำไส้อุดตัน

การอุดตันของลำไส้อาจเกิดขึ้นเพียงบางส่วน ซึ่งสามารถหายเองได้โดยไม่จำเป็นต้องผ่าตัด แต่ถ้าหากเกิดการอุดตันในลำไส้ทั้งหมดจำเป็นต้องรักษาด้วยการผ่าตัด

ภาวะลำไส้ตีบตัน

ภาวะลำไส้ตีบตันเกิดขึ้นเมื่อมีบางส่วนของลำไส้เกิดการอุดตัน ถ้าหากเกิดขึ้นในลำไส้เล็กจะมีอาการดังต่อไปนี้ 

  • เกิดพังผืดในลำไส้ ซึ่งประกอบไปด้วยเนื้อเยื่อไฟบรัสที่สามารถเกิดขึ้นได้ในช่องท้องหลังจากการผ่าตัดหรือการติดเชื้ออย่างรุนเเรง
  • ไส้บิดเกลียวหรือลำไส้บีบพันเป็นเกลียว
  • โรคลำไส้กลืนกัน “เกยกัน” หรือเสียบเข้าไปในส่วนใดส่วนหนึ่งของลำไส้ที่อยู่ถัดจากกัน
  • การทำงานผิดปกติของลำไส้ โดยส่วนใหญ่มักพบในเด็กแรกเกิด แต่สามารถเกิดขึ้นกับเด็กโตหรือวัยรุ่นได้เช่นกัน
  • มีเนื้องอกภายในลำไส้เล็ก
  • นิ่วในถุงน้ำดีเป็นสาเหตุที่พบได้น้อย
  • การกลืนวัตถุเข้าไป มักเกิดขึ้นกับเด็ก
  • ไส้เลื่อนหมายถึงมีส่วนหนึ่งของลำไส้หลุดออกมาอยู่ด้านของร่างกายหรือลำไส้กลายเป็นอีกส่วนหนึ่งของร่างกาย
  • โรคที่ทำให้ลำไส้อักเสบเช่น โรคโคร์หน

แม้ว่าพบได้น้อยมากที่อาจเกิดภาวะตีบตันในลำไส้ใหญ่ ซึ่งเกิดขึ้นได้เนื่องจากสาเหตุดังต่อไปนี้

  • การอุดตันของอุจจาระ 
  • เกิดพังผืดจากการติดเชื้อที่อุ้งเชิงกรานหรือการผ่าตัด
  • โรคมะเร็งรังไข่
  • โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่
  • ภาวะอุดกั้นจากก้อนขี้เทาในเด็กทารกเกิดใหม่ (ก้อนขี้เทากลายเป็นอุจจาระของเด็กเเรกเกิด)
  • ลำไส้บิดเกลียวหรือลำไส้กลืนกัน
  • โรคถุงผนังลำไส้อักเสบหมายถึงการอักเสบหรือติดเชื้อบริเวณผนังลำไส้
  • การตีบตันของลำไส้ ที่ทำให้ลำไส้ส่วนโคลอนตีบลง ซึ่งเกิดจากแผลหรือการติดเชื้อ

ภาวะลำไส้อืด

ลำไส้เล็กเเละลำไส้ใหญ่ทำงานสอดคล้องกันเเละบีบตัวเป็นจังหวะ ถ้าหากมีสิ่งใดที่มารบกวนการบีบตัวของลำไส้ อาจเป็นสาเหตุทำให้ลำไส้เกิดการตีบตันได้ โดยปกติภาวะนี้เรียกว่าภาวะลำไส้อืด ถ้าหากภาวะลำไส้อืดเกิดขึ้นเพียงชั่วคราวเรียกว่าลำไส้เป็นอัมพาต สำหรับภาวะลำไส้อืดที่เกิดขึ้นแบบเรื้อรังเรียกว่าภาวะลำไส้บีบตัวไม่สัมพันธ์กัน

สาเหตุของลำไส้อืดได้แก่ :

  • ความผิดปกติหรือการผ่าตัดอุ้งเชิงกราน
  • การติดเชื้อที่กระเพาะอาหารหรือไส้ติ่ง
  • การใช้ยาบางชนิดเช่นกลุ่มยาระงับปวดโอปิออยด์
  • ความไม่สมดุลของอิเล็กโทรไลต์

ลำไส้อุดตันเรื้อรังมีสาเหตุเกิดจากโรคดังต่อไปนี้

  • โรคพากินสันและโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง รวมถึงความผิดปกติเกี่ยวกับเส้นประสาทหรือกล้ามเนื้อชนิดอื่นๆ
  • โรคลำไส้ใหญ่โป่งพองเป็นความผิดปกติเกี่ยวกับการขาดเเคลนเส้นประสาทที่ทำงานในลำไส้ใหญ่บางส่วนในเด็กทารกแรกเกิด
  • ความผิดปกติที่ทำให้เส้นประสาทบาดเจ็บเช่นโรคเบาหวาน
  • ภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติเช่นทำงานมากหรือน้อยเกิดไป

โรคลำไส้ตันในเด็กทารก

โดยปกติภาวะลำไส้อุดตันในเด็กทารกมักทำให้เกิดการติดเชื้อและโรคเกี่ยวกับอวัยวะ รวมถึงการหมุนเวียนเลือดภายในลำไส้ลดลงเนื่องจากลำไส้เกิดการบีบรัด ในเด็กบางรายอาจเคยมีอาการไข้หวัดลงกระเพาะ ซึ่งเป็นสาเหตุทำให้เกิดการติดเชื้อในลำไส้  

ภาวะลำไส้กลืนตัวเองพบได้มากที่สุดในเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 2 ปี ภาวะนี้เกิดขึ้นเมื่อส่วนหนึ่งของลำไส้เกิดการเกยกันหรือทับกับอีกส่วนส่งผลให้เกิดภาวะลำไส้อุดตัน

ภาวะลำไส้อุดตันชนิดใดก็ตามทำการวินิจฉัยได้ยากเมื่อเกิดขึ้นกับเด็กทารกเนื่องจากไม่สามารถระบุอาการได้ ดังนั้นพ่อและแม่ต้องสังเกตุความเปลี่ยนแปลงและอาการที่สามารถบ่งบอกถึงการเกิดภาวะลำไส้อุดตันอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งมีตัวอย่างของอาการดังต่อไปนี้

  • ท้องบวม
  • งอเข่าชิดหน้าอก
  • ง่วงซึมอย่างรุนเเรง
  • มีไข้
  • ร้องเสียงดัวด้วยความเจ็บปวด
  • ขับถ่ายอุจจาระที่มีเลือดปนหรืออุจจาระที่ขับออกมามีลักษณะคล้ายเจลลี่
  • ร้องไห้เสียงดัง
  • อาเจียนออกมามีลักษณะที่คล้ายกับน้ำดี ซึ่งมีสีเขียวเหลือง
  • มีสัญญาณของร่างกายอ่อนล้า

ถ้าหากคุณสังเกตุพบอาการเหล่านี้หรือมีความเปลี่ยนแปลงอื่นๆเกิดขึ้นกับลูกของคุณ ควรไปพบเเพทย์ทันที

การรักษาภาวะลำไส้อุดตัน

การรักษาขึ้นอยู่กับตำแหน่งที่เกิดการอุดตันในลำไส้และความรุนเเรง ทั้งนี้ไม่ควรพยายามรักษาอาการลำไส้อุดตันด้วยตนเองที่บ้าน สำหรับวิธีการรักษาลำไส้อุดตันที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับประเภทของการเกิดลำไส้อุดตัน

สำหรับการอุดตันของลำไส้บางส่วนหรือภาวะลำไส้อืดจำเป็นต้องรักษาด้วยวิธีพักลำไส้เเละให้เกลือแร่ทางหลอดเลือดดำ การพักลำไส้หมายถึงการไม่ทานอาหารหรือดื่มน้ำในระหว่างทำการรักษา ถ้าหากทราบสาเหตุของภาวะลำไส้อุดตัน แพทย์จะทำการรักษาด้วยเช่นกัน

การรักษาภาวะขาดน้ำเป็นสิ่งสำคัญ แพทย์จะให้น้ำเกลือเพื่อทำให้เกิดความสมดุลของสารอิเล็กโทรไลต์ และใช้ท่อเจาะเข้าไปในกระเพาะปัสสาวะเพื่อระบายของเหลวออก

การสอดท่อเข้าไปผ่านจมูกลงสู่ลำคอ กระเพาะอาหารและลำไส้เพื่อบรรเทาอาการดังต่อไปนี้

  • ความดัน
  • บวม
  • อาเจียน

ถ้าหากคุณมีปัญหาเกี่ยวกับการทานยา narcotic ที่นำมาใช้เพื่อระงับอาการเจ็บปวด แพทย์จะให้ยาชนิดอื่นที่ลดผลกระทบจากการออกฤทธิ์ยา narcotic ที่ลำไส้

การผ่าตัดจำเป็นต้องทำเมื่ออาการลำไส้อุดตันรุนเเรงมากขึ้น โดยปกติการรักษาด้วยการผ่าตัดจำเป็นต้องนอนพักรักษาตัวในโรงพยาบาล โดยผู้ป่วยจะได้รับน้ำเกลือเข้าทางเส้นเลือดดำเพื่อบรรเทาอาการขาดน้ำและป้องกันภาวะช็อกในระหว่างการผ่าตัด

ภาวะแทรกซ้อนที่เกิดจากลำไส้อุดตันสามารถเกิดขึ้นเป็นระยะเวลานานเเละทำให้เกิดความเสียหายที่ลำไส้ได้ สำหรับในกรณีนี้ศัลยแพทย์จะทำการผ่าตัดเพื่อนำส่วนของลำไส้เน่าออกและนำเนื้อเยื่อที่มีสุขภาพดีเย็บติดเข้าด้วยกัน

ในขณะที่การใช้ยารักษาไม่สามารถบรรเทาอาการลำไส้อุดตันได้ แต่การใช้ยาช่วยบรรเทาอาการคลื่นไส้ จนกระทั่งผู้ป่วยได้รับน้ำเกลือ โดยตัวอย่างของยาที่แพทย์นำมาใช้รักษาผู้ป่วยได้แก่ 

  • ยาปฏิชีวนะเพื่อบรรเทาการติดเชื้อ
  • ยาต้านอาเจียนเพื่อทำให้ไม่อาเจียน
  • ยาบรรเทาอาการปวด

คุณไม่ควรเพิกเฉยกับภาวะลำไส้อุดตันหรือพยายามรักษาอาการของลำไส้อุดตันด้วยตนเองที่บ้าน

บทสรุป

หากปล่อยให้เกิดภาวะลำไส้อุดตันและไม่รักษาสามารถทำให้เนื้อเยื่อบริเวณที่เกิดการอุดตันตายได้หรือลำไส้เน่าได้ ซึ่งก่อให้เกิดรูหรือมีเชื้อที่อันตรายออกจากลำไส้ เป็นสาเหตุทำให้เกิดการอักเสบติดเชื้ออย่างรุนเเรงในช่องท้อง

สำหรับภาพรวมของการรักษาภาวะลำไส้อุดตันขึ้นอยู่กับสาเหตุ โดยส่วนใหญ่ภาวะลำไส้อุดตันสามารถรักษาได้ อย่างไรก็ตามภาวะลำไส้อุดตันที่เกิดจากสาเหตุอื่นๆเช่นโรคมะเร็งจำเป็นต้องสังเกตุอาการเเละใช้เวลาในการรักษายาวนาน


นี่คือแหล่งที่มาในบทความของเรา


เนื้อหาและรีวิวมาจากผู้เชี่ยวชาญ โดย Bupa team 

เกี่ยวกับผู้แต่ง


Leave a Reply