หมอนรองกระดูกทับเส้น (Herniated-disk) : อาการ สาเหตุ การรักษา

หมอนรองกระดูกทับเส้น (Herniated-disk) คือ การเคลื่อนของหมอนรองกระดูก การเคลื่อนในที่นี้ยังหมายรวมถึงการแตกของหมอนรองกระดูก การปลิ้นออกมาของหมอนรองกระดูก หากหมอนรองกระดูกเคลื่อนออกมาแต่ไม่ได้กดทับรากประสาท

แนวกระดูกสันหลังประกอบด้วยชุดกระดูกสันหลัง เรียงซ้อนกัน จากบนลงล่างแนวมีกระดูก 7 ชิ้น ในกระดูกสันหลังส่วนคอ 12 ชิ้น ในกระดูกสันหลังส่วนเอว 5 ชิ้น  ตามด้วยกระดูกสันหลังส่วนเบนเหน็บและก้นกบ หากกระดูกเหล่านี้ถูกกระแทกด้วยแผ่นกระดูกอ่อน แผ่นป้องกันกระดูกจะดูดซับแรงกระแทก ส่วนมากมักมาจากกิจกรรมประจำวัน เช่น การเดิน การยกและการบิด

หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทแต่ละแผ่นมี 2 ส่วนคือ ส่วนด้านในที่นิ่มและมีลักษณะเป็นวงแหวน หากได้รับการบาดเจ็บ อาจทำให้ส่วนด้านในของแผ่นกระดูกยื่นออกมาผ่านวงแหวนรอบนอก   หรือเรียกกว่าแผ่น herniated หรือ prolapsed ซึ่งจะทำให้เกิดอาการปวดและไม่สบายตัว หากแผ่นที่เลื่อนออกมาบีบเส้นประสาทเส้นหนึ่งในบริเวณไขสันหลังจะทำให้รู้สึกชาและปวดตามเส้นประสาทที่โดนบีบอัด ในกรณีรุนแรงอาจต้องทำการผ่าตัดเพื่อเอาออกหรือซ่อมแซมใหม่

หมอนรองกระดูกทับเส้น (Herniated-disk)

การวินิจฉัยหมอนรองกระดูกทับเส้น

แพทย์จะทำการตรวจร่างกาย เพื่อตรวจสอบแหล่งที่มาของความเจ็บปวดและอาการไม่สบายของผู้ป่วย การตรวจสอบการทำงานของเส้นประสาทและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ แพทย์จะสอบถามเกี่ยวกับประวัติทางการแพทย์และอาการต่างๆแพทย์จะประเมินจากการทำกิจกรรมของผู้ป่วยที่ก่อให้เกิดอาการ 

การทดสอบด้วยการถ่ายภาพสามารถช่วยให้แพทย์ของตรวจสอบกระดูกและกล้ามเนื้อของกระดูกสันหลังและตำแหน่งที่ได้รับการผลกระทบ ตัวอย่างของการสแกนภาพ เช่น:

  • รังสีเอกซ์
  • CT สแกน
  • สแกน MRI
  • discograms

แนวโน้มของคนที่เป็นหมอนรองกระดูกทับเส้น

คนส่วนใหญ่ที่มีหมอนรองกระดูกทับเส้นตอบสนองได้ดีต่อการรักษาแบบอนุรักษ์นิยม ภายใน 6 สัปดาห์ความเจ็บปวดและความรู้สึกไม่สบายตัวจะค่อยๆลดลง

อาการของหมอนรองกระดูกทับเส้น

แผ่นกระดูกอ่อนของกระดูกสันหลังจากคอไปถึงหลังส่วนล่าง แนวกระดูกสันหลังมีลักษณะกระดูกที่ซับซ้อนและมีเส้นประสาทและหลอดเลือดรวมกัน หมอนรองกระดูกอ่อนสามารถกดทับต่อเส้นประสาทและกล้ามเนื้อโดยรอบ ซึ่งจะส่งผลให้มีอาการดังนี้:

  • มีอาการปวดในด้านหนึ่งของร่างกาย
  • อาการปวดที่แผ่ไปถึงแขนหรือขา
  • อาการปวดเพิ่มมากขึ้นในเวลากลางคืนหรือหากมีการเคลื่อนไหวร่างกาย
  • เจ็บปวดเวลายืนหรือนั่ง 
  • มีอาการปวดเมื่อเดินในระยะทางสั้นๆ 
  • กล้ามเนื้ออ่อนแรง(Myasthenia Gravis) โดยไม่ทราบสาเหตุ
  • รู้สึกเสียว ปวดหรือรู้สึกแสบร้อนบริเวณที่ได้รับผลกระทบ

ประเภทของอาการปวดอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล  ควรรีบพบแพทย์ทัน หากมีอาการเจ็บปวดที่ส่งผลให้เกิดอาการชาหรือรู้สึกเสียว หรืออาการทำให้ส่งผลต่อความสามารถในการควบคุมกล้ามเนื้อ

สาเหตุของหมอนรองกระดูกทับเส้น

หมอนรองกระดูกทับเส้นเกิดขึ้นเมื่อวงแหวนด้านนอกอ่อนแอหรือขาดและทำให้ส่วนด้านในหลุดออกมา และมักจะเกิดขึ้นได้กับคนอายุมาก การเคลื่อนไหวบางอย่างอาจทำให้หมอนรองกระดูกทับเส้น หมอนรองกระดูกสามารถหลุดออกจากตำแหน่งในขณะที่คุณบิดหรือหมุนเพื่อยกวัตถุ การยกวัตถุที่มีขนาดใหญ่และหนักมากสามารถทำให้เกิดอาการตึงได้ที่แผ่นหลังส่วนล่างทำให้เกิดหมอนรองกระดูกทับเส้น หากต้องทำงานที่ต้องใช้แรงทางร่างกายมากและยกของจำนวนมาก อาจก่อให้เกิดความเสี่ยงเพิ่มขึ้นสำหรับหมอนรองกระดูกทับเส้น

โรคแทรกซ้อนของโรคกระดูกทับเส้น

หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทที่ไม่ได้รับการรักษาอาจทำให้เส้นประสาทเสียหายอย่างถาวร ในกรณีที่พบได้ยากมากหมอนรองกระดูกทับเส้นสามารถตัดแรงกระตุ้นเส้นประสาทไปยังเส้นประสาท cauda equina ในหลังและขาส่วนล่าง หากสิ่งนี้เกิดขึ้นคุณอาจสูญเสียการควบคุมลำไส้หรือกระเพาะปัสสาวะ

ภาวะแทรกซ้อนระยะยาวที่เป็นที่รู้จักกันดีจากหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทคือ ไม่สามารถถ่ายหรือกลั้นอุจจาระปัสสาวะ ในกรณีนี้หมอนรองกระดูกทับเส้นจะบีบเส้นประสาทและทำให้คุณไม่มีความรู้สึกถึงต้นขาด้านในด้านหลังขาและรอบทวารหนัก อาการของหมอนรองกระดูกทับเส้นอาจเปลี่ยนแปลงได้และอาจแย่ลงได้ หากมีภาวะเหล่านี้ควรรีบพบแพทย์ทันที 

วิธีการรักษาหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท

การรักษาหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทมักจะทำการผ่าตัดและ การรักษามักจะขึ้นอยู่กับระดับอาการของผู้ป่วยว่าได้รับผลกระทบแค่ไหน  ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถบรรเทาอาการปวดโดยการออกกำลังกายเพื่อช่วยยืดและเสริมสร้างกล้ามเนื้อหลังและกล้ามเนื้อโดยรอบ นักกายภาพบำบัดอาจแนะนำการออกกำลังกายที่สามารถเพิ่มความแข็งแกร่งให้แผ่นหลังเพื่อลดความเจ็บปวด การใช้ยาบรรเทาอาการปวดตามเคาน์เตอร์ หลีกเลี่ยงการยกของหนักสามารถช่วยได้เช่นกัน

ในขณะที่พยายามละเว้นจากการออกกำลังกายในขณะที่คุณกำลังประสบกับความเจ็บปวดหรืออาการไม่สบายตัวจาก หมอนหมอนรองกระดูกทับเส้น อาจทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรง ให้พยายามออกกำลังกายให้มากที่สุดโดยการยืดหรือทำกิจกรรมเบาๆที่ไม่รุนแรงมากนัก

หากผู้ป่วยใช้ตามเค้าเตอร์ยาแล้วไม่ได้ผลต่ออาการ แพทย์อาจสั่งจ่ายที่ทำปฏิกิริยาต่ออาการปวดมากขึ้น เช่น

  • ยาคลายกล้ามเนื้อเพื่อคลายกล้ามเนื้อกระตุก
  • ยาบรรเทาอาการปวด
  • ยาแก้ปวดเส้นประสาท เช่นกาบาเพนตินหรือ duloxetine

แพทย์อาจแนะนำให้ทำการผ่าตัดหากอาการของคุณไม่บรรเทาลง ภายใน 6 สัปดาห์หรือหากหมอนรองกระดูกมีผลต่อการทำงานของกล้ามเนื้อ ศแพทย์อาจทำการผ่าตัดส่วนที่เสียหายหรือส่วนที่ยื่นออกมาของหมอนรองกระดูกโดยไม่ต้องถอดหมอนรองกระดูกทั้งหมด สิ่งนี้เรียกว่า microdiskectomy

ในกรณีที่รุนแรงมากขึ้นแพทย์อาจเปลี่ยนหมอนรองกระดูด้วยหมอนรองกระดูกทียมหรือนำหมอนรองกระดูกออกและรวมกระดูกสันหลังของคุณเข้าด้วยกัน ขั้นตอนนี้รวมถึงการตัดแต่งกระดูกสันหลังและฟิวชั่นกระดูกสันหลังช่วยเพิ่มความมั่นคงให้กับกระดูกสันหลังของคุณ

การป้องกันหมอนรองกระดูกทับเส้นเป็นไปได้หรือไม่

อาจเป็นไปไม่ได้ที่จะป้องกันหมอนรองกระดูกทับเส้น แต่คุณสามารถทำตามขั้นตอนเพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดหมอนรองกระดูกทับเส้น ด้วยขั้นตอนเหล่านี้ :

  • ใช้เทคนิคการยกของที่ถูกวิธี
  • รักษาน้ำหนักให้สมดุล
  • อย่านั่งเป็นเวลานาน ลุกขึ้นและเปลี่ยนอิริยาบถเป็นระยะ
  • ออกกำลังกายเพื่อเสริมสร้างกล้ามเนื้อบริเวณหลังขาและหน้าท้องของคุณ

ลิ้งค์ด้านล่างเป็นแหล่งที่มาข้อมูลบทความของเรา 


เนื้อหาและรีวิวมาจากผู้เชี่ยวชาญ โดย Bupa team

Leave a Reply