ปัสสาวะเป็นเลือด

ปัสสาวะเป็นเลือด (Hematuria) : ประเภท สาเหตุ การรักษา

ภาวะเลือดออกในปัสสาวะ (Hematuria) แบ่งเป็น  2  ประเภทหลักได้แก่ภาวะเลือดออกในปัสสาวะที่มองเห็นได้ด้วยตาเปล่าและเม็ดเลือดแดงในปัสสาวะที่ตรวจพบโดยกล้องจุลทรรศน์ 

Hematuria

กำลังโหลด

ภาวะเลือดออกในปัสสาวะที่มองเห็นด้วยตาเปล่า

ถ้าหากมีเลือดในปัสสาวะปริมาณไม่เยอะมากปัสสาวะของคุณจะมีสีชมพูหรือมีจุดเลือดสีแดงที่มองเห็นได้โดยลักษณะอาการนี้เรียกว่า “ภาวะเลือดออกในปัสสาวะที่มองเห็นได้ด้วยตาเปล่า

การตรวจพบเม็ดเลือดเเดงในปัสสาวะด้วยกล้องจุลทรรศน์

เมื่อคุณไม่สามารถมองเห็นเลือดในปัสสาวะด้วยตาเปล่าเนื่องจากมีเลือดออกมาปริมาณน้อยมาก หมายความว่าคุณมี “ภาวะเลือดออกในปัสสาวะที่ต้องตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์” ซึ่งผลการตรวจจากห้องวิจัยสามารถตรวจพบเม็ดเลือดในปัสสาวะจากตัวอย่างของปัสสาวะด้วยกล้องจุลทรรศน์ที่สามารถยืนยันว่ามีภาวะเลือดออกในปัสสาวะได้ 

สาเหตุปัสสาวะเป็นเลือด

มีปัจจัยที่เป็นสาเหตุทำให้เกิดภาวะเลือดออกในปัสสาวะได้ ในบางกรณีเลือดที่ออกมามีจุดกำเนิดที่แตกต่างกัน 

เลือดที่ปรากฎอยู่ในปัสสาวะมักมีสาเหตุมาจากช่องคลอดของผู้หญิง การหลั่งของเพศชายหรือการขับถ่ายอุจจาระทั้งในผู้หญิงหรือผู้ชาย ทั้งนี้ถ้าหากมีเลือดปรากฎอยู่ในปัสสาวะของคุณจริงๆ เลือดที่พบอาจเกิดขึ้นจากหลายสาเหตุ

การติดเชื้อ

การติดเชื้อเป็นหนึ่งในสาเหตุทั่วไปของภาวะเลือดออกในปัสสาวะ โดยอาจเกิดการติดเชื้อขึ้นที่ส่วนใดส่วนหนึ่งของทางเดินปัสสาวะหรือกระเพาะปัสสาวะและไต 

การติดเชื้อเกิดขึ้นเมื่อมีเชื้อแบคทีเรียเข้าไปในท่อปัสสาวะซึ่งเป็นท่อที่ทำหน้าที่ขับปัสสาวะออกจากร่างกาย โดยการติดเชื้ออาจเกิดการแพร่กระจายในกระเพาะปัสสาวะไปจนถึงไตจึงมักทำให้เกิดอาการเจ็บปวดและต้องการปัสสาวะบ่อยๆซึ่งสามารถเห็นเลือดออกในปัสสาวะด้วยตาเปล่าหรือตรวจดูเม็ดเลือดในปัสสาวะด้วยการส่องกล้อมจุลทรรศน์

กำลังโหลด

ก้อนนิ่ว

สาเหตุทั่วไปอีกอย่างหนึ่งที่ทำให้เกิดเลือดออกในปัสสาวะคือมีก้อนนิ่วอยู่ในกระเพาะปัสสาวะหรือไต ซึ่งก้อนนิ่วเกิดจากการรวมตัวของผลึกเกลือเเร่ที่อยู่ภายในปัสสาวะทำให้สามารถเกิดเป็นก้อนนิ่วภายในไตและกระเพาะปัสสาวะได้ 

ก้อนนิ่วขนาดใหญ่สามารถทำให้เกิดการอุดตันและส่งผลทำให้เกิดเลือดออกในปัสสาวะ รวมถึงทำให้เกิดอาการเจ็บปวดอย่างมากได้

โรคต่อมลูกหมากโต

โรคนี้มักเกิดขึ้นกับผู้ชายวัยกลางคนหรือผู้สูงอายุ ซึ่งโรคต่อมลูกหมากโตเป็นสาเหตุทั่วไปที่ทำให้เกิดเลือดออกในปัสสาวะ โดยต่อมลูกหมากอยู่ใต้กระเพาะปัสสาวะและอยู่ใกล้กับท่อปัสสาวะ

เมื่อต่อมลูกหมากมีขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ นี่เป็นอาการที่พบได้บ่อยในผู้ชายวัยกลางคน โดยต่อมลูกหมากที่มีขนาดใหญ่ขึ้นนี้มีขนาดใหญ่จนไปกดทับท่อปัสสาวะจึงเป็นสาเหตุทำให้เกิดปัญหากับการขับปัสสาวะและอาจป้องกันไม่ให้กระเพาะปัสสาวะวาง ด้วยสาเหตุนี้จึงทำให้เกิดการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะที่มีเลือดออกมาด้วย 

โรคไต

สาเหตุทั่วไปที่พบได้น้อยมากที่ทำให้มีเลือดไหลออกมากับปัสสาวะคือโรคไต โรคไตหรือการติดเชื้อที่ไตสามารถทำให้เกิดภาวะปัสสาวะเป็นเลือดได้ โดยโรคนี้สามารถเกิดขึ้นเองหรือเกิดขึ้นพร้อมกับโรคอื่นอย่างเช่นโรคเบาหวานเป็นต้น 

ในเด็กที่มีอายุระหว่าง 6 ถึง 10 ปี ความผิดปกติที่ไตที่เรียกว่าโรคไตอักเสบเฉียบพลันจากเชื้อสเตปโตคอคคัสอาจเป็นสาเหตุทำให้เกิดภาวะเลือดออกในปัสสาวะ ซึ่งความผิดปกติที่เกิดขึ้นนี้ใช้ระยะเวลา 1-2 วันหลังจากได้รับเชื้อสเตปโตคอคคัสและปล่อยทิ้งไว้ไม่รักษา นอกจากนี้หนึ่งในสาเหตุที่ทำให้เกิดการติดเชื้อนี้คือการใช้ยาปฏิชีวนะที่สามารถทำให้การติดเชื้อสเตปโตคอคคัสแพร่กระจายได้เร็วขึ้น 

โรคมะเร็ง

โรคมะเร็งที่กระเพาะปัสสาวะ ไตหรือต่อมลูกหมากสามารถทำให้ปัสสาวะเป็นเลือดได้ โดยส่วนใหญ่เเล้วอาการนี้มักเกิดขึ้นเมื่อเป็นโรคมะเร็งขั้นรุนเเรง ซึ่งอาจไม่มีสัญญาณเตือนของปัญหานี้มาก่อน

การใช้ยา

การใช้ยาบางประเภทสามารถทำให้มีเลือดออกในปัสสาวะซึ่งได้แก่ยาดังต่อไปนี้ 

  • ยาเพนิซิลลิน
  • ยาแอสไพริน
  • ยาเจือจางเลือดเช่นยา heparin และยา warfarin (Coumadin)
  • ยาไซโคลฟอสฟาไมดเป็นยาที่ใช้รักษาโรคมะเร็งบางประเภท

สาเหตุส่วนน้อยที่ทำให้ปัสสาวะมีเลือดออก

สาเหตุอื่นๆที่ทำให้เกิดภาวะปัสสาวะเป็นเลือด ซึ่งเป็นปัญหาที่พบได้น้อยมากเช่น โรคความผิดปกติของโรคที่เกี่ยวกับเม็ดเลือดเช่นโรคเม็ดเลือดแดงรูปเคียว กลุ่มอาการอัลปอร์ทและโรคเลือดไหลไม่หยุด โรคเหล่านี้เป็นสาเหตุทำให้เลือดไหลออกร่วมกับปัสสาวะได้

นอกจากนี้การออกกำลังกายอย่างหนักที่ไปกระทบไตสามารถทำให้มีเลือดปนอยู่ในปัสสาวะได้เช่นกัน

วิธีวินิจฉัยสาเหตุของการเกิดภาวะเลือดออกในปัสสาวะทำอย่างไร

ถ้าคุณไปพบเเพทย์เพื่อตรวจสอบภาวะปัสสาวะออกมาเป็นเลือด แพทย์จะสอบถามคุณเกี่ยวกับปริมาณของเลือดที่คุณมองเห็นและเลือดที่คุณเห็นในขณะที่คุณปัสสาวะ แพทย์จำเป็นต้องทราบเกี่ยวกับความถี่ของการปัสสาวะ และอาจเจ็บปวดที่คุณเคยมีอาการ รวมถึงคุณเคยฉี่เป็นลิ่มเลือดหรือไม่และปัจจุบันคุณกำลังใช้ยาชนิดไหนอยู่ 

แพทย์จะให้คุณตรวจสอบร่างกายและเก็บตัวอย่างปัสสาวะไปตรวจ การตรวจปัสสาวะสามารถยืนยันได้ว่ามีเลือดและแบคทีเรียที่ทำให้เกิดการติดเชื้ออยู่หรือไม่

นอกจากนี้แพทย์จะทำการตรวจสอบด้วยวิธี CT scan ซึ่งเป็นวิธีการใช้ฉายรังสีเพื่อสร้างภาพร่างกายของคุณ

วิธีการชนิดอื่นที่แพทย์จำเป็นต้องนำมาใช้คือการใช้กล้องส่องตรวจกระเพาะปัสสาวะ วิธีการนี้เป็นการใช้หลอดขนาดเล็กพร้อมกล้องสอดเข้าไปในท่อปัสสาวะและกระเพาะปัสสาวะของคุณ การตรวจด้วยวิธีส่องกล้องทำให้แพทย์สามารถตรวจสอบภายในท่อและกระเพาะปัสสาวะเพื่อหาสาเหตุของภาวะเลือดออกในปัสสาวะได้ 

วิธีรักษาปัสสาวะมีเลือดทำอย่างไรได้บ้าง

สาเหตุที่ทำให้เกิดเลือดออกในปัสสาวะเป็นการระบุวิธีรักษาที่คุณควรได้รับ 

ถ้าหากมีการติดเชื้อเกิดขึ้นอย่างเช่นการติดเชื้อในระบบทางปัสสาวะที่เป็นสาเหตุทำให้เกิดภาวะเลือดออกในปัสสาวะ แพทย์จะให้ยาปฏิชีวนะเพื่อฆ่าเชื้อแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุของการติดเชื้อ 

ถ้าหากภาวะเลือดออกในปัสสาวะเกิดจากการมีก้อนนิ่วขนาดใหญ่ในไตซึ่งอาจทำให้เกิดอาการเจ็บปวดหากปล่อยไว้ไม่รักษา แพทย์จะให้ยาที่ช่วยละลายนิ่วให้หลุดออกมา 

นอกจากนี้แพทย์จะเเนะนำให้ใช้วิธีสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทกเพื่อทำให้นิ่วแตกออกจากกัน

การสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทก (ESWL) เป็นการใช้คลื่นเสียงเพื่อทำลายนิ่วในไตในมีขนาดเล็กลงจนกระทั่งสามารถหลุดออกมากับปัสสาวะได้ โดยปกติวิธีการนี้มักใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมงและมีการใช้ยาชาอ่อนๆร่วมด้วย 

แพทย์สามารถทำการผ่าตัดเพื่อนำนิ่วออกด้วยกล้องได้ โดยวิธีการผ่าตัดนี้จะทำผ่านกล้องขนาดเล็ก โดยเรียกว่าวิธีนี้ว่าการส่องกล้องผ่านท่อปัสสาวะและกระเพาะปัสสาวะเข้าไปในท่อไต สำหรับกล้องที่ใช้เป็นอุปกรณ์กล้องผ่าตัดเพื่อตรวจหาก้อนนิ่ว

นอกจากนี้แพทย์อาจในอุปกรณ์พิเศษเช่นบ่วงเพื่อนำเอาก้อนนิ่วออก ถ้าหากก้อนนิ่วมีขนาดใหญ่ แพทย์จะทำให้ก้อนนิ่วแตกออกเป็นชิ้นเล็กๆก่อนนำออก

ถ้าหากโรคต่อมลูกหมากโตทำให้เกิดภาวะปัสสาวะเป็นเลือด แพทย์จะให้ยาเพื่อรักษา ซึ่งยาที่ใช้ได้ ได้แก่แอลฟา-บล็อกเกอร์หรือยาลดขนาดต่อมลูกหมาก (ยากลุ่มที่ออกฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์  5 alpha-reductase ) และในบางกรณีอาจจำเป็นต้องใช้การผ่าตัดเพื่อทำการรักษาต่อไป  


นี่คือแหล่งที่มาของบทความของเรา


เนื้อหาและรีวิวมาจากผู้เชี่ยวชาญ โดย Bupa team

Leave a Reply