โรคไข้สมองอักเสบ

โรคไข้สมองอักเสบ (Encephalitis) : สาเหตุ อาการ วิธีการรักษา

โรคไข้สมองอักเสบ (Encephalitis) คือ การอักเสบของเนื้อเยื่อสมอง สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อไวรัส แต่ก็สามารถเกิดจากแบคทีเรียหรือเชื้อราก็ได้

โรคไข้สมองอักเสบมี 2 ประเภทใหญ่ๆ  คือ ปฐมภูมิและทุติยภูมิ โรคไข้สมองอักเสบปฐมภูมิเกิดจากไวรัสเข้าไปในสมอง และไขสันหลังโดยตรง ในขณะที่โรคไข้สมองอักเสบทุติยภูมิเกิดจากการติดเชื้อในส่วนอื่นๆ ของร่างกาย แล้วจึงลุกลามไปยังสมอง โรคไข้สมองอักเสบเป็นพบได้ยาก แต่ร้ายแรง โดยสามารถทำอันตรายถึงชีวิตได้ ควรพบแพทย์โดยทันทีหากมีอาการของโรคไข้สมองอักเสบ

Encephalitis

อาการของไข้สมองอักเสบ

อาการโรคไข้สมองอักเสบมีตั้งแต่ไม่รุนแรง ไปจนถึงรุนแรง โดยอาการที่ไม่รุนแรงมีดังนี้

โรคไข้สมองอักเสบอาการที่รุนแรงมีดังนี้

  • มีไข้สูงกว่า 39.4 ° C
  • หงุดหงิด
  • ง่วงนอน
  • ภาพหลอน
  • เคลื่อนไหวช้าลง
  • โคม่า
  • อาการชัก
  • ความไวต่อแสง
  • หมดสติ

ทารก และเด็กเล็กแสดงอาการต่างกัน ควรพาบุตรหลานไปพบแพทย์ทันทีหากมีอาการดังต่อไปนี้

  • อาเจียน
  • กระหม่อมโป่งขึ้น
  • ร้องไห้ไม่หยุด
  • ร่างกายแข็ง
  • เบื่ออาหาร

สาเหตุของไข้สมองอักเสบ

โรคไข้สมองอักเสบสามารถเกิดจากไวรัสหลายชนิดด้วยกัน การแบ่งประเภทของสาเหตุ สามารถแบ่งได้ 3 กลุ่มดังนี้

ไวรัสทั่วไป

ไวรัสที่พบบ่อยที่สุดที่ทำให้เกิดโรคไข้สมองอักเสบ คือไวรัสที่เป็นสาเหตุของเริม โดยทั่วไปไวรัสเริมจะแพร่เชื้อผ่านเส้นประสาทไปยังผิวหนังทำให้มีอาการหวัด อย่างไรก็ตามในบางกรณีเชื้อไวรัสก็สามารถแพร่ไปที่สมองได้

โรคไข้สมองอักเสบรูปแบบนี้จะมีผลต่อสมองส่วนที่ควบคุมความจำและการพูด นอกจากนี้ยังสามารถส่งผลต่อสมองส่วนที่ควบคุมอารมณ์ และพฤติกรรม โรคไข้สมองอักเสบที่เกิดจากไวรัสเริมเป็นอันตราย และสามารถทำลายสมองได้อย่างรุนแรง และนำไปสู่อันตรายที่ทำให้เกิดการเสียชีวิตได้ ตัวอย่างเชื้อไวรัสที่สามารถก่อให้เกิดไข้สมองอักเสบได้แก่

  • mumps
  • Epstein-Barr virus
  • HIV
  • ytomegalovirus

ไวรัสที่ส่งผลกับเด็ก

วัคซีนสามารถป้องกันไวรัสในเด็กที่เป็นสาเหตุของโรคไข้สมองอักเสบได้ ดังนั้นโรคไข้สมองอักเสบประเภทนี้จึงพบได้ยากในปัจจุบัน ไวรัสเหล่านี้ได้แก่

อาร์โบไวรัส

Arboviruses มีแมลงเป็นพาหะ อาร์โบไวรัสมีหลายประเภทด้วยกัน ดังนี้

  • California encephalitis (La Crosse encephalitis) สามารถติดเชื้อนี้ผ่านการกัดของยุง แต่ไวรัสตัวนี้จะไม่ก่อให้เกิดอาการมากนัก
  • St. Louis encephalitis เกิดขึ้นในเขตชนบทของมิดเวสต์ เป็นไวรัสที่ไม่รุนแรง และทำให้เกิดอาการเพียงเล็กน้อย
  • West Nile virus มักพบในแอฟริกา และตะวันออกกลาง แต่ก็สามารถเกิดในภูมิภาคอื่นๆ ได้ โดยมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ อย่างไรก็ตามสามารถเป็นอันตรายต่อผู้มีภูมิคุ้มกันร่างกายอ่อนแอ
  • Colorado encephalitis (Colorado tick fever) มีเห็บไม้ตัวเมียเป็นพาหะนำโรค โดยทั่วไปเป็นโรคที่ไม่รุนแรง และผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถฟื้นตัวได้เร็ว
  • Eastern equine encephalitis ไวรัสนี้แพร่กระจายโดยยุง ทำให้เกิดโรคได้ในมนุษย์และม้า ถึงแม้ว่าจะพบได้ยากแต่ ผู้ป่วยก็มีอัตราการเสียชีวิตสูงถึง 33%
  • Kyasanur forest disease มีเห็บเป็นพาหะนำโรค  โดยมนุษย์สามารถรับไวรัสนี้ได้จากการดื่มนมแพะแกะ หรือวัว โดยนายพราน และเกษตรกรมีความเสี่ยงที่จะได้รับไวรัสตัวนี้

การรักษาโรคไข้สมองอักเสบ

ยาต้านไวรัสสามารถช่วยรักษาโรคไข้สมองอักเสบจากไวรัสเริมได้ อย่างไรก็ตามไม่สามารถรักษาโรคไข้สมองอักเสบประเภทอื่น ๆ ได้ การรักษาจะเน้นไปที่การบรรเทาอาการ โดยการรักษามีดังต่อไปนี้

  • พักผ่อนให้เพียงพอ
  • ใช้ยาแก้ปวด
  • ใช้ยา Corticosteroids (เพื่อลดการอักเสบของสมอง)
  • เครื่องช่วยหายใจ
  • การอาบน้ำอุ่น
  • ยากันชัก (เพื่อป้องกันหรือหยุดอาการชัก)
  • ยาระงับประสาท (สำหรับบรรเทาความกระสับกระส่าย ความก้าวร้าว และความหงุดหงิด)
  • การให้ของเหลวผ่านสายน้ำเกลือ

เมื่อสมองบวม และเกิดอาการชัก ผู้ป่วยจำเป็นต้องได้รับการรักษาตัวในโรงพยาบาล

ภาพรวมของโรคไข้สมองอักเสบ

โรคไข้สมองอักเสบชนิดที่ไม่รุนแรง อาการอักเสบจะหายไปในไม่กี่วัน แต่ถ้ามีอาการรุนแรงจำเป็นต้องใช้เวลารักษา เพื่อให้อาการดีขึ้น อยู่นานหลายสัปดาห์ และสามารถก่อให้เกิดความเสียหายของสมองอย่างถาวร และอันตรายถึงชีวิตได้ ผู้ป่วยไข้สมองอักเสบจะมีอาการดังต่อไปนี้

  • อัมพาต
  • สมองไม่ทำงาน
  • มีปัญหาเกี่ยวกับการพูด พฤติกรรม ความจำ และสมดุลร่างกาย

การบำบัดรักษาขึ้นกับประเภทของไข้สมองอักเสบ และความรุนแรงของโรค โดยการบำบัดรักษามีดังนี้

  • กายภาพบำบัด: เพื่อเพิ่มความแข็งแรง ความสมดุล และความยืดหยุ่นของร่างกาย
  • กิจกรรมบำบัด: เพื่อช่วยพัฒนาทักษะในชีวิตประจำวัน
  • การบำบัดด้วยการพูด: เพื่อให้ผู้ป่วยได้เรียนรู้การควบคุมกล้ามเนื้อที่จำเป็นสำหรับการเปล่งเสียง
  • จิตบำบัด: เพื่อช่วยในการจัดการเกี่ยวกับความผิดปกติของอารมณ์ หรือบุคลิกภาพที่เปลี่ยนแปลง

นี่คือแหล่งที่มาของบทความของเรา


เนื้อหาและรีวิวมาจากผู้เชี่ยวชาญ โดย Bupa team

Leave a Reply