โรควิตกกังวล (Anxiety discorder) : อาการ สาเหตุ การรักษา

โรควิตกกังวล (Anxiety discorder) คืออาการตอบสนองโดยปกติของร่างกายต่อความเครียด เป็นความรู้สึกต่อความกลัวหรือความหวาดหวั่นในสิ่งที่จะมาถึง เช่น วันแรกของการเปิดเทอม, การสัมภาษณ์งาน หรือการพูดในที่สาธารณะ ซึ่งสามารถทำให้คุณมีความประหม่าและความกังวลใจได้

แต่หากมีความรู้สึกวิตกกังวลอย่างมากและยาวนานกว่า 6 เดือน ซึ่งรบกวนการดำเนินชีวิตประจำวัน นั่นถือเป็นโรควิตกกังวล

กำลังโหลด

โรควิตกกังวล (Anxiety discorder)

อะไรถือว่าเป็นโรควิตกกังวลบ้าง

ความวิตกกังวลถือว่าเป็นเรื่องปกติเมื่อเราจะต้องเจอกับสถานที่ใหม่ๆ เริ่มต้นงานใหม่ หรือเข้าร่วมการสอบแข่งขันต่างๆทำให้ให้เกิดอาการวิตกกังวลหรืออาการวิตกจริตได้ ความวิตกกังวลอาจไม่เป็นที่น่าพอใจสำหรับผู้ที่เกิด แต่มันอาจช่วยให้คุณทำงานได้มากขึ้นและทำงานได้ดีขึ้น อาการวิตกกังวลแบบสามัญ (Ordinary anxiety) เป็นความวิตกกังวลที่เกิดขึ้นและจากไป โดยไม่มีผลกระทบกับชีวิตประจำวัน

แต่ในกรณีของความวิตกกังวลที่เป็นอาการผิดปกติ (Anxiety disorder) จะเป็นความวิตกกังวลที่อยู่กับตัวคุณตลอดเวลา ซึ่งมีความรุนแรงและทำให้เกิดความอ่อนแอทางด้านร่างกายและจิตใจได้ โดยส่งผลให้คุณไม่มีความสุขกับสิ่งที่ทำ และในเคสที่ร้ายแรง อาจส่งผลให้คุณไม่กล้าเข้าไปในลิฟต์ หรือไม่กล้าแม้แต่จะออกจากบ้าน หากผู้ป่วยไม่ได้รับการรักษา อาการจะแย่ลงเรื่อยๆ

โรควิตกกังวลเป็นความผิดปกติที่มาจากอารมณ์ที่สามารถเกิดขึ้นกับใครก็ได้ ในช่วงอายุใดก็ได้ และในเพศหญิงพบอาการป่วยนี้มากกว่าเพศชาย โดยกรมสุขภาพจิตเปิดเผยว่า คนไทย 1.4 แสนรายป่วย โรควิตกกังวล สาเหตุเกิดจากความผิดปกติทางจิตใจ หรือความไม่สมดุล ของสารสื่อประสาทในสมอง มีอาการกระสับกระส่าย เหนื่อยง่าย ใจสั่น ฯลฯ

อาการของโรควิตกกังวล

อาการวิตกกังวลนั้นขึ้นกับประสบการณ์ของแต่ละบุคคล ความรู้สึกกังวลสามารถเป็นได้ตั้งแต่ รู้สึกเหมือนผีเสื้อบินอยู่ในท้อง ไปจนถึงอาการใจเต้นแรง คุณจะรู้สึกว่าไม่สามารถควบคุมอารมณ์ได้ กล่าวคือร่างกายกับจิตใจไม่มีความสัมพันธ์กัน 

ประสบการณ์วิตกกังวลของแต่ละบุคคลประกอบไปด้วย ฝันร้าย อาการแพนิค ความเจ็บปวดจากความทรงจำ หรือความทรงจำที่ไม่สามารถควบคุมได้ โดยอาการทั่วไปที่จะเกิดขึ้นได้แก่ ความหวาดกลัว และความกังวลใจ คุณอาจจะมีความหวาดกลัวต่อสถานที่หรือสถานการณ์ที่จำเพาะเจาะจง 

กำลังโหลด

อาการของโรควิตกกังวลโดยทั่วไป:

  • อัตราการเต้นของหัวใจเพิ่มมากขึ้น
  • หายใจเร็วขึ้น
  • ความกระวนกระวายใจ
  • ไม่มีสมาธิ
  • นอนหลับยาก

อาการของโรควิตกกังวลอาจจะมีความแตกต่างกันในแต่ละบุคคล นั่นคือเหตุผลว่าทำไมแต่ละคนจึงแสดงอาการวิตกกังวลที่แตกต่างกันไป

ผลกระทบของโรควิตกกังวล

ผลกระทบของโรควิตกกังวล คือ ความรู้สึกที่ถูกครอบงำด้วยความวิตกกังวลและความทุกข์ใจ โดยส่วนมากแล้วความวิตกกังวลเกิดขึ้นอย่างช้าๆ และอาจจะแย่ลงหากสถานการณ์ตึงเครียด

ผลกระทบของโรควิตกกังวลนั้นสามารถเป็นได้หลากหลาย และอาการนั้นขึ้นอยู่กับรายบุคคล นั่นเป็นเพราะหลายๆ อาการวิตกกังวลไม่ได้เกิดขึ้นกับทุกๆ คน และความวิตกกังวลสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา

อาการทั่วไปของผลกระทบจากความวิตกกังวล:

  • รู้สึกหน้ามืดหรือวิงเวียน
  • หายใจเร็วขึ้น
  • ปากแห้ง
  • เหงื่อออก
  • หนาวสั่นหรือร้อนวูบวาบ
  • มีความกังวล
  • มีความกระวนกระวายใจ
  • ทุกข์ใจ
  • กลัว
  • มึนงงหรือรู้สึกชา

 โดยรวมอาการโรควิตกกังวลนั้นเหมือนกันกับอาการของโรคแพนิค

ประเภทของโรควิตกกังวล

การวิตกกังวลมีกี่ประเภท? นั้นสามารถแบ่งตามความรุนแรงได้ดังนี้:

  • โรคแพนิค: มีอาการเสียขวัญโดยไม่ทันได้คาดคิด ผู้ป่วยแพนิคอาจอยู่ในความหวาดกลัวที่จะเกิดอาการแพนิคครั้งต่อไปได้
  • โรคความหวาดกลัว: ความกลัวต่อสถานการณ์หรือกิจกรรมที่เฉพาะมากเกินไป
  • โรควิตกกังวลทางสังคม: ความกลัวอย่างมากต่อการถูกตัดสินโดยคนอื่นสังคม
  • โรคย้ำคิดย้ำทำ: มีความคิดที่ไม่ลงตัวที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ ซึ่งนำคุณไปสู่การปฏิบัติที่จำเพาะเจาะจงอย่างซ้ำๆ
  • โรควิตกกังวลที่ต้องแยกทาง: กลัวที่จะออกจากบ้านหรือไปจากคนรัก
  • โรควิตกกังวลเจ็บป่วยสุขภาพ: วิตกกังวลเกี่ยวกับสุขภาพ
  • โรคสภาวะป่วยทางจิตใจ(PTSD): ความวิตกกังวลต่อเหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจ

สาเหตุของโรควิตกกังวล

ยังไม่มีข้อสรุปที่แน่ชัดเกี่ยวกับความวิตกกังวล แต่ดูเหมือนว่าจะมาจากปัจจัยหลายๆ อย่าง ประกอบไปด้วยพันธุกรรมและสภาพแวดล้อม 

ข้อเพิ่มเติมคือ นักวิจัยเชื่อมั่นว่าพื้นที่ในสมองตอบสนองต่อการควบคุมความกลัวที่อาจจะได้รับผลกระทบ

การวินิจฉัยโรควิตกกังวล

การทดสอบอย่างใดอย่างหนึ่งไม่สามารถวินิจฉัยโรควิตกกังวลได้ การวินิจฉัยนั้นต้องทำการตรวจสภาพร่างกาย การพัฒนาด้านอารมณ์ และแบบสอบถามทางจิตวิทยา

ในแพทย์บางคนจะแนะนำวิธีตรวจสอบสภาพร่างกาย ที่ประกอบไปด้วย การตรวจสอบเลือด การตรวจสอบฉี่ เพื่อจะตัดปัญหาที่เกิดจากการใช้ยารักษาออก  ทั้งนี้การทดสอบความรุนแรงของโรควิตกกังวลสามารถช่วยให้แพทย์วินิจฉัยระดับความรุนแรงของโรควิตกกังวลได้

การรักษาโรควิตกกังวล

หลังจากผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยโรควิตกกังวล ผู้ป่วยสามารถเลือกวิธีการรักษาร่วมกับแพทย์ สำหรับผู้ป่วยบางรายไม่จำเป็นต้องรับการรักษาพยาบาล การปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตอาจจะเพียงพอที่จะเยียวยาอาการวิตกกังวล

อย่างไรก็ตามในกรณีที่เป็นโรควิตกกังวลอย่างรุนแรงหรือปานกลาง การรักษาจะช่วยให้คุณสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างดีขึ้น

การรักษาโรควิตกกังวลแบ่งออกเป็นสองประเภท: จิตบำบัดและยา การปรึกษานักบำบัดโรคหรือนักจิตวิทยาสามารถช่วยให้คุณเรียนรู้วิธีการและกลยุทธ์ในการรับมือกับความวิตกกังวล

ยาที่ใช้รักษาอาการวิตกกังวล ได้แก่ ยากล่อมประสาทและยาระงับประสาท ยานี้ออกฤทธิ์รักษาสมดุลของสารเคมีในสมองป้องกันความวิตกกังวลและป้องกันอาการผิดปกติที่รุนแรง

การเยียวยารักษาโรควิตกกังวลด้วยวิธีธรรมชาติ

การปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตอาจเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพในการบรรเทาความเครียดและความวิตกกังวลบางอย่างที่คุณรับมือได้ “การเยียวยาตามธรรมชาติ” ส่วนใหญ่จะเป็นกิจกรรมเพื่อสุขภาพและการละเว้นสิ่งไม่ดีต่อสุขภาพ ประกอบไปด้วย

  • นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ
  • การนั่งสมาธิ
  • การออกกำลังกาย
  • การควบคุมอาหารอย่างเคร่งครัด
  • การหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
  • การหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มคาเฟอีน
  • การเลิกสูบบุหรี่

การปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตตามด้านบนสามารถช่วยให้คุณรับมือกับโรควิตกกังวลได้

ความวิตกกังวลกับความซึมเศร้า

ผู้ป่วยโรควิตกกังวลอาจจะส่งผลให้รู้สึกซึมเศร้า ในขณะที่ความวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้าอาจจะเกิดขึ้นแยกจากกัน แต่ก็สามารถเกิดขึ้นพร้อมกันได้เช่นกัน ความวิตกกังวลอาจเป็นอาการของโรคซึมเศร้า และในขณะเดียวกันภาวะซึมเศร้าที่แย่ลงสามารถทำให้เกิดเป็นโรควิตกกังวลได้ อาการวิตกกังวลและความซึมเศร้าสามารถใช้วิธีการรักษาร่วมกันได้ : จิตบำบัด (การให้คำปรึกษา) ยารักษา และการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต

ความวิตกกังวลกับความเครียด

ความเครียดและความวิตกกังวลเป็นสองด้านของเหรียญเดียวกัน ความเครียดเป็นผลมาจากการตอบสนองด้านสมองหรือร่างกายของ อาจเกิดจากเหตุการณ์หรือกิจกรรมที่ทำให้คุณกังวลหรือน่าเป็นห่วง 

ในขณะที่ความวิตกกังวลคือความกลัว หรือความไม่สบายใจ ความวิตกกังวลสามารถตอบสนองต่อความเครียดของคุณ แต่ก็สามารถเกิดขึ้นได้ในผู้ที่ไม่มีความเครียดได้เช่นกัน

ความวิตกกังวลและความเครียดทำให้เกิดอาการทางร่างกายและจิตใจ ดังนี้:

  • ปวดศีรษะ
  • ปวดท้อง
  • หัวใจเต้นเร็ว
  • เหงื่อออก
  • เวียนหัว
  • อาการกระตุก
  • กล้ามเนื้อตึง
  • หายใจเร็ว
  • ตื่นตระหนก
  • กังวลใจ
  • ไม่มีสมาธิ
  • หงุดหงิด
  • กระวนกระวายใจ
  • การนอนไม่หลับ

ความเครียดหรือความวิตกกังวลนั้นไม่ใช่เรื่องดี ทั้งสองสิ่งสามารถกระตุ้นหรือจูงใจให้คุณทำงานหรือท้าทายให้สำเร็จ อย่างไรก็ตามหากสิ่งเหล่านี้รบกวนชีวิตประจำวันของคุณ ควรพบแพทย์เพื่อทำการรักษา

ในระยะยาวสำหรับภาวะซึมเศร้าและความวิตกกังวลที่ไม่ได้รับการรักษา จะทำให้เกิดปัญหาสุขภาพเรื้อรัง เช่น โรคหัวใจ ควรสังเกตว่าทำไมความวิตกกังวลและความเครียดนี้จึงเกิดขึ้น และควรจะจัดการกับสิ่งเหล่านี้

ความวิตกกังวลกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

หากคุณมีความกังวลบ่อยๆ คุณอาจตัดสินใจที่จะดื่มเพื่อคลายความกังวล โดยเครื่องดื่มแอลกอฮอล์นั้นมีฤทธิ์กล่อมประสาทสามารถลดการทำงานของระบบประสาทส่วนกลางของคุณซึ่งอาจช่วยให้คุณรู้สึกผ่อนคลายมากขึ้น บางคนที่มีอาการวิตกกังวลท้ายที่สุดจะเลือกใช้เครื่องดื่มแอลกอฮอล์หรือยาเสพติดเพื่อทำให้รู้สึกดีขึ้นอยู่เสมอ ซึ่งอาจจะนำไปสู่การพึ่งพายาเสพติด

อาหารที่ช่วยคลายความวิตกกังวล

ยาคลายกังวล และการบำบัดด้วยการพูดคุยมักถูกใช้ในการรักษาโรควิตกกังวล รวมถึงการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต เช่น การนอนหลับให้เพียงพอและออกกำลังกายเป็นประจำก็สามารถช่วยได้เช่นกัน นอกจากนี้บางงานวิจัยกล่าวว่า มีอาหารที่กินแล้วส่งผลดีต่อการคลายความวิตกกังวลได้

อาหารเหล่านี้ได้แก่:

  • แซลมอน
  • ดอกคาโมไมล์
  • ขมิ้น
  • ช็อคโกแลต
  • โยเกิร์ต
  • ชาเขียว

ภาพรวมของโรควิตกกังวล

โรควิตกกังวลหายได้ โดยสามารถรักษาได้ด้วยการทำสมาธิ บำบัดทางจิตวิทยา หรือการบำบัดแบบผสมผสาน บางคนที่มีอาการวิตกกังวลเพียงเล็กน้อย อาจจะหาวิธีการรับมือได้ด้วยตนเอง โดยไม่จำเป็นต้องเข้ารับการรักษา

สิ่งสำคัญในคือควรทำความเข้าใจว่า โรควิตกกังวลสามารถรักษาได้ แม้ว่าจะความรุนแรงเพียงใด อย่างไรก็ตามความวิตกกังวลนั้นไม่ได้หายไป คุณต้องเรียนรู้ที่จะจัดการกับมันและใช้ชีวิตที่มีความสุขทั้งร่างกายและจิตใจ


นี่คือแหล่งที่มาของบทความของเรา


เนื้อหาและรีวิวมาจากผู้เชี่ยวชาญ โดย Bupa team

Leave a Reply