จมูกไม่ได้กลิ่น

จมูกไม่ได้กลิ่น (Anosmia) : อาการ สาเหตุ การรักษา

จมูกไม่ได้กลิ่น (Asnomia) คือภาวะการสูญเสียการได้กลิ่นบางส่วนหรือทั้งหมด อาการทั่วไปคือความรู้สึกระคายเคืองจมูก เช่นอาการภูมิแพ้หรือการเป็นหวัด ก็เป็นอาการของจมูกไม่ได้กลิ่นเหมือนกัน

อาการที่มีความรุนแรงเป็นอาการที่ส่งผลกับสมองและเส้นประสาท เช่นเนื้องอกในสมอง หรือการบาดเจ็บที่ศีรษะ ก็อาจทำให้สูญเสียการรับกลิ่นไปชั่วคราวได้ บางครั้งอายุที่เพิ่มมากขึ้นก็เป็นสาเหตุจมูกไม่ได้กลิ่นเช่นกัน

กำลังโหลด

ภาวะจมูกไม่ได้กลิ่นปกติไม่ใช่ภาวะที่รุนแรง เพียงแต่อาจกระทบต่อการใช้ชีวิตได้

ผู้ป่วยที่มีภาวะจมูกไม่ได้กลิ่นก็อาจจะไม่สามารถรับรู้รสชาติอาหารได้เต็มที่และทำให้ความอยากในการรับประทานอาหารลดน้อยลง ส่งผลให้น้ำหนักตัวลงหรือขาดสารอาหาร จมูกไม่ได้กลิ่นเป็นสาเหตุของความเครียดเพราะความสามารถในการได้กลิ่นหรือรับรู้รสอาหารที่ชื่นชอบมันหายไป

อะไรคือสาเหตุของจมูกไม่ได้กลิ่น?

จมูกไม่ได้กลิ่นบ่อยครั้งมักเกิดขึ้นมาจากการบวมและอุดตันภายในจมูกซึ่งเป็นตัวการในการกันกลิ่นไม่ให้ไปถึงด้านบนของจมูกได้ จมูกไม่ได้กลิ่นในบางครั้งอาจเกิดจากปัญหาเกี่ยวกับการส่งสัญญานจากเส้นประสาทในจมูกไปยังสมอง

สาเหตุที่พบบ่อยของภาวะจมูกไม่ได้กลิ่น:

การระคายเคืองเยื่อเมือกในจมูก

ซึ่งส่งผลมาจาก:

  • ไซนัสอักเสบ
  • โรคไข้หวัด
  • การสูบบุหรี่
  • โรคไข้หวัดใหญ่
  • โรคภูมิแพ้(โรคจมูกอักเสบ)
  • หายใจขัดเรื้อรังที่ไม่เกี่ยวกับภูมิแพ้(โรคจมูกอักเสบชนิดไม่แพ้)

โรคไข้หวัดเป็นสาเหตุส่วนใหญ่ที่ทำให้สูญเสียการได้กลิ่นทั้งแบบบางส่วนและชั่วคราว จมูกไม่ได้กลิ่นนี้ก็จะหายไปได้เอง

กำลังโหลด

การอุดตันในจมูก

การสูญเสียการได้กลิ่นจากการถูกปิดกั้นทางเดินของอากาศที่เข้าสู่จมูก อาจเกิดจาก:

สมองและเส้นประสาทเสียหาย

เนื่องจากประสาทรับกลิ่นที่อยู่ในจมูก เป็นตัวส่งสัญญานข้อมูลผ่านเส้นประสาทไปยังสมอง หากพบว่ามีส่วนใดได้รับความเสียหายก็อาจเป็นต้นเหตุที่ทำให้เกิดภาวะจมูกไม่ได้กลิ่นได้ สาเหตุที่ทำให้เกิดการเสียหายมีดังต่อไปนี้:

ผู้ที่เกิดมาไม่มีประสาทรับรู้กลิ่นที่เรียกว่าผู้ที่รับรู้กลิ่นเสียแต่กำเนิด ซึ่งพบได้ไม่บ่อยนัก

วินิจฉัยอาการจมูกไม่ได้กลิ่นได้อย่างไร

ภาวะจมูกไม่ได้กลิ่นเป็นอาการที่ประเมินได้ยาก แพทย์จะทำการสอบถามอาการล่าสุดที่เกิดขึ้น ตรวจจมูกและตรวจร่างกายอย่างละเอียดรวมไปถึงประวัติสุขภาพ

แพทย์จะสอบถามว่าเริ่มมีอาการตั้งแต่เมื่อไร ทดสอบดูว่าการสูญเสียกลิ่นไปทั้งหมดหรือแค่ในบางกลิ่นรวมถึงประสาทการรับรู้รสชาติของอาหารด้วย เมื่อได้คำตอบแล้วแพทย์อาจมีการสั่งตรวจเพิ่มเติมดังนี้:

  • การเอกซเรย์คอมพิวเตอร์หรือซีทีสแกน เพื่อดูรายละเอียดต่างๆของสมอง 
  • การตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าหรือเอ็มอาร์ไอ โดยใช้คลื่นวิทยุร่วมกับคลื่นสนามแม่เหล้กแรงสูงเพื่อถ่ายภาพของสมอง
  • การเอกซเรย์กระโหลก 
  • การส่องกล้องในจมูก

อะไรคือภาวะแทรกซ้อนของจมูกไม่ได้กลิ่น

ผู้ที่จมูกไม่ได้กลิ่นมักจะไม่รู้สึกอยากอาหารจนทำให้น้ำหนักตัวลดลงและขาดสารอาหาร

คนที่มีอาการจมูกไม่ได้กลิ่นควรติดตั้งสัญญานเตือนไฟไหม้ไว้ในบ้าน อีกทั้งยังควรระมัดระวังในเรื่องการเก็บรักษาอาหารและการใช้แก๊สเพราะอาจเจอกับอาหารที่บูดเสียและแก๊สรั่วได้

ข้อควรระมัดระวังเพิ่มเติมเช่น:

  • ควรติดฉลากวันหมดอายุไว้บนอาหาร
  • ควรอ่านฉลากก่อนการใช้สารเคมีต่างๆเช่นสารเคมีที่ใช้ทำความสะอาดครัวและพวกยาฆ่าแมลง
  • ใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าอย่างระมัดระวัง

รักษาจมูกไม่ได้กลิ่นอย่างไร

การรักษาขึ้นอยู่กับสาเหตุ หากเกิดการสูญเสียเพราะเกิดจากหวัด ภูมิแพ้หรือไซนัสอักเสบ อาการต่างๆอาจหายไปเองได้ภายใน2-3วัน หากพบว่าอาการจมูกไม่ได้กลิ่นยังไม่หายไปแม้หวัดหรือภูมิแพ้จะดีขึ้นแล้วก็ตาม ควรปรึกษาแพทย์

การรักษาอาจรวมไปถึงการไม่ได้กลิ่นเพราะเกิดจากการระคายเคืองเยื่อเมือกในจมูกด้วย เช่น:

  • ยาแก้คัดจมูก
  • ยาแก้แพ้
  • ยาสเตรียรอยด์พ่นจมูก
  • ยาปฏิชีวนะ สำหรับการติดเชื้อแบคทีเรีย
  • ยาลดการระคายเคืองของจมูก
  • การเลิกสูบบุหรี่

การสูญเสียการได้กลิ่นที่มีสาเหตุมาจากสิ่งอุดตันสามารถรักษาได้ด้วยการนำสิ่งที่กีดขวางนั้นๆออก อาจต้องรักษาด้วยการผ่าตัดเพื่อนำริดสีดวงจมูกหรือเนื้องอกขนาดใหญ่ออก

ในคนอายุมากอาจมีการสูญเสียการได้กลิ่นแบบถาวร

ยังไม่มีวิธีรักษาสำหรับผู้ที่มีภาวะจมูกไม่ได้กลิ่นมาแต่กำเนิด

คนที่สูญเสียการรับกลิ่นเป็นบางส่วนสามารถเติมกลิ่นลงในอาหารเพื่อให้มีความสุขมากขึ้นในการรับประทานอาหาร


นี่คือแหล่งที่มาในบทความของเรา


เนื้อหาและรีวิวมาจากผู้เชี่ยวชาญ โดย Bupa team

เกี่ยวกับผู้แต่ง


Leave a Reply